This blog is dedicated to my home town Negombo, its people, its history, culture, its life, politics and the norms and the values which I learned from them.

Monday, 9 October 2017

Victoria and Abdul හෙවත් සුද්දාගේ ලෝකයට ආසියාතිකයා කඩාපාත්වීම.

වික්ටෝරියා සහ අබ්දුල් (Victoria and Abdul) යනු දැන් බ්‍රිතාන්‍යයේ තිරගතවෙන චිත්‍රපටියකි. එය 2010 වසරේදී Shrabani Basu විසින් එම නමින්ම රචනා කරන ලද (Victoria and Abdul) කෘතිය ඇසුරින් නිපදවූවකි. බ්‍රිතාන්‍යයේ වික්ටෝරියා රැජින 74වන වියේ පසුවන විට 24 හැවිරිදි Abdul Karim නම් ඉන්දියානු සේවකයා සමග 'අසාමාන්‍ය ඇසුරක්' පවත්වාගෙන  ගිය බව Shrabani Basuගේ එම කෘතිය මගින් හෙළිකරන ලදී. වික්ටෝරියා රැජිනගේ මරණයත් සමග බලයට පත්වෙන හත්වන එඩ්වර්ඩ් රජගේ (Edward VII) අණ පරිදි එම සම්බන්දයට අදාල සියළු ලිපි ලේඛන විනාශකර දමා කාලාන්තරයක් තිස්සේ ලෝකයෙන් වසන්කර තබන ලද මෙම සම්බන්දය මහත් පරිශ්‍රමයකින් පසුව  Shrabani Basu විසින් මහජනයාට හෙළිකරන ලදී. ඇය 2010 වසරේ සිය Victoria and Abdul කෘතිය පළකර වසරක් ගතවන්නට මත්තෙන්  Abdul Karim ගේ පවුලේ ඥාතීන් විසින් එතෙක්‌ වසර 100කට ආසන්න කාලයක් ඉතා රහසිගතව රැකගෙන තිබු  Abdul Karim  හෙවත් Munshiගේ (උර්දු භාෂාවෙන් එහි අර්ථය ගුරුවරයා හෝ ලිපිකරු යන්නය) පෞද්ගලික දිනපොත ප්‍රසිද්දියට පත්කළේය. එමගින් වික්ටෝරියා රැජින සහ අබ්දුල් කරීම් නම් වූ ඉන්දියානු සේවකයා අතර පැවති අසාමාන්‍ය ඇසුර ගැන මෙතෙක් ලෝකයෙන් වසන්කල සියළු තොරතුරු හෙලිවන ලදී. දැන් තිරගතවන Victoria and Abdul චිත්‍රපටිය Shrabani Basu (2010) කෘතිය සහ Abdul Karimගේ දිනපොත ඇසුරින් තිරරචනය  කර ඇත.

Shrabani Basu ගේ වික්ටෝරියා සහ අබ්දුල් (Victoria and Abdul) කෘතියත්, ඒ ඇසුරින් නිර්මාණයවූ චිත්‍රපටියත්  බ්‍රිතාන්‍යය සමාජය තුල යම් සාකච්ඡාවක් ජනනය කිරීමට හේතුවිය. විශේෂයෙන් වික්ටෝරියානු යුගයේ සමාජ සබදතා සහ වික්ටෝරියා රැජිනගේ  සමාජ ආකල්ප සියුම්ලෙස විග්‍රහකිරීමට එමගින් යම් අවස්ථාවක් උදාකර දී ඇත. ඒ සියල්ලටම වඩා බ්‍රිතාන්‍යයේ වෙසෙන ආසියාතිකයන්ට අනෙකෙකු (the other) ලෙස සුද්දාගේ ලෝකයට ප්‍රවිෂ්ටවීමේදී ඔවුන්ගේ ආදිතමයන්  මුහුණපෑ  දුෂ්කරතාවන් කවරාකාරද යන්න සිහි කැදවීමෙහිලා මෙම කෘතිය (එමෙන්ම චිත්‍රපටියද) යම් දායකත්වයක් සපයන බව මාගේ අදහසයි. Shrabani Basu ගේ වික්ටෝරියා සහ අබ්දුල් කෘතියට අමතරව ඇය 2008 දී ලියූ 'Spy Princess' කෘතියද එවැනිම ඉඩ ප්‍රස්ථාවක් සහ සමාජ කතිකාවක් නිර්මාණය කිරීමෙහිලා දායක විය. මෙතෙක් වැඩි දෙනෙක් නොදැන සිටි දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී බ්‍රිතාන්‍යය වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මකවූ ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති බුද්ධි අංශ ක්‍රියාකාරිකාවක් වූ Noor Inayat Khanගේ ජිවන චරිතය ඇසුරෙන් රචනාකරන ලද   එම කෘතියේ බලපෑම කෙතෙක්ද යත් බ්‍රිතාන්‍යය රජය ඇය වෙනුවෙන් මුද්දරයක් පමණක් නොව ඇගේ පිළිරුවක්ද ඉදිකිරීමට කටයුතු කළේය. දැන් Noor Inayat Khanගේ වික්‍රමාන්විතය බ්‍රිතාන්‍යයේ පාසැල් විෂය නිර්දේශයට අදාල අතිරේක කියවීමක් ලෙසද නිර්දේශවී ඇත.  එම කෘතිය (Spy Princess) ලිවීමේදී මෙන්ම  වික්ටෝරියා සහ අබ්දුල් (Victoria and Abdul) කෘතිය ලිවීමේදීද Shrabani Basu අනුගමනය කර ඇත්තේ ඉතිහාස ප්‍රවේශනය (historical approach) නම් ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයන ක්‍රමවේදයය. එනම් පැරණි වාර්තා, දත්ත, තොරතුරු සහ වෙනත් එමකාලීන සමාජ-දේශපාලන තත්වයන් පිළිබද හැදෑරීමේන් අදාල නිර්මිතයන්ට පැමිණීමය. එහිලා Basu විශාල පරිශ්‍රයක් දරා අධ්‍යයනයන් රාශියක නිරතවී ඇත. වින්සර් මාලිගයේ (Windsor Castle) සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ ඇති වෙනත් රාජකීය ලේඛනාගාරයන්ගේද, 
අබ්දුල් කරීම්ගේ සොහොන පිහිටි ඉන්දියාවේ අග්‍රා නුවරටද, ඉන්දියාව බෙදා පාකිස්ථානය බිහිකිරීමෙන් පසු අබ්දුල් කරීම්ගේ ඥාතීන් පලාගොස් දැන් ජීවත්වෙන පාකිස්ථානය දක්වාද ඇගේ මෙම අධ්‍යනයන් විහිදී තිබිණි. 

අදාල විස්තරයන්ට අනුව අබ්දුල් කරීම් ඉන්දියාවට පැමිණ ඇත්තේ වික්ටෝරියා රැජිනගේ පදවි පාත්‍රියට 50වසරක් පිරිම (Victoria's Golden Jubilee) නිමිත්තෙන් 1887 පැවති ජුබිලි උත්සවයට ඉන්දියාවෙන් යැවූ සේවකයන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙසය. ලංකාව, ඉන්දියාව ඇතුළු බ්‍රිතාන්‍යයට අයත්ව තිබු විවිධ යටත් විජිතයන්ගෙන් එම උත්සවයට පැමිණි බොහෝ සේවකයන් අතරින් අබ්දුල් කරීම් වික්ටෝරියා රැජිනගේ නෙත්-සිත් දිනාගනුයේ  ඔහුගේ උස, දුබුරුවන් හම, ඇල්බට් අධිපාදියාගේ (වික්ටෝරියා රැජිනගේ වල්ලභයා වූ ඔහු ඒ වනවිට මියගොස් වසර 30ක් ගතව තිබිණි) මෙන්වූ රැවුලට අමතරව සුද්දන් පවා එක එල්ලේ කෙලින් බැලීමට භය-භීරන්තවූ වික්ටෝරියා  රැජින දෙස කෙලින් බලා, ඇය පාමුල  වැදවැටී, ඇගේ දෙපා නැමද (මෙතෙක් සුද්දන්ට ආගන්තකවූ ක්‍රම සහ විධි මගින්) ඇයට ගරුබුහුමන් දැක්වීම වැනි දකුණු ආසියාතික/ඉන්දියානු සියළු උපාය-උපාංග ක්ෂණයකින් විහිදා පෑමට ඔහු සමත්වෙන නිසාය. 
එමගින් අබ්දුල් කරීම් අත්කරගන්නා ක්ෂණික ප්‍රථිපලය වනුයේ මාස කිහිපයකට පමණක් (1887 ජුබිලි උත්සවයට) එංගලන්තයට පැමිණි කරීම්ට  සිය ජීවිතයේ වසර 15ක කාලයක් (1901 දක්වා) එංගලන්තයේ ගෙවීමට සිදුවීමය. එංගලන්තයේ වෙන කොහෙවත් නොව රජ මාලිගයේ ගෙවීමට හැකිවීමය. වික්ටෝරියා රැජිනගේ ප්‍රියතම සේවකයන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස සිටීමට හැකිවීමය. එහිලා කරීම් කරනුයේ වික්ටෝරියා රැජින කිසිදා සිහිනයෙන් හෝ නොගිය ඉන්දියාව ඇය ඉදිරියේ ෆැන්ටසිගත කිරීමය. ඉන්දියානු සාරය උරගා පෙන්වීමය. ඉන්දියානු කුළු බඩුවල සුවදේ සිට අඔ ගෙඩියේ රස රුව ගැනද, ඉන්දියානු ඉතිහාසය, ශිෂ්ටාචාරය, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය  සහ භාෂාවන්  පිළිබදවද වශීකෘත කිරීමය. වික්ටෝරියා රැජිනගේ සිත-සතන් ඉන්දියානු ආඛ්‍යානයන්ගෙන් පුරවා දමන කරීම්,  සිය සැමියාගේ මරණයෙන් පසු කළු රෙදි දවටාගෙන, හුදු ඒකාකාරී නීරස ජීවිතයක් ගතකරමින් සිටි  ඇයට නව ජීවනයක් රැගෙන එන ලදී. 


එමගින් වික්ටෝරියා රැජිනගේ නැතිව බැරි සේවකයා වන අබ්දුල් කරීම් ඇයගේ බොහෝ ගමන් බිමන්වල සගයෙකු ලෙසද, උර්දු ගුරුවරයා ලෙසද ඉන්දියානු කටයුතු පිළිබද උපදේශකයා ලෙසද පත්කර ගනී. විටක ඇය තම පවුලේ සමාජිකයෙකු ලෙස ඇය ඔහුව සැලකු බව දැක්වේ. මේ සියල්ල සිදුවනුවේ ඔහුගේ උගත්කම, තරාතිරම හෝ සුදුසුකම් පිළිබද කිසිදු පරීක්ෂණයකින් තෝරා බේරා ගැනීම තුල නොව හුදෙක් වික්ටෝරියානු රැජිනගේ ප්‍රියමනාපත්වය තුලය. එය එක්තරා ආකාරයකින් සෙසු සියල්ලන්, විශේෂයෙන්ම සුදුසුකම් සහ  ධුරාවලියන් අනුව එතෙක්  ඉදිරියෙන් සිටි තැනැත්තන්ව  අභිබවා යෑමකි. තත්වය වඩා උත්සන්න වනුවේ අබ්දුල් කරීම්ට නයිට් නාමයක් දීමට වික්ටෝරියා රැජින තීරණය කිරීමත් සමගය. එහි ප්‍රථිපලය වනුවේ වික්ටෝරියා රැජිනට බ්‍රිතාන්‍යය සමාජයේ සියළු ඉහල තනතුරු දැරූවන් සහ ඇයගේ කාර්යමණ්ඩලයද එයට එරෙහිව  නැගී සිටීමය. සුළු සේවකයෙක් ලෙස ඉන්දියාවේ සිට එංගලන්තයට පැමිණෙන අබ්දුල් කරීම් ගිය දුර පිලිබදව රජමාලිගයේ සේවකයන්ගේන් පැහැදිලි ඊර්ෂ්‍යා සහගත හැගීමක් ප්‍රකාශවේ. ඔවුන්ගේ එම හැගීම් අබ්දුල් කරීම්ගේ හමේ පාට, පවුල් පසුබිම, ඉතිහාසය ආදිය තුල තවතවත් තිවුර වන අයුරැ චිත්‍රපටියේ මෙන්ම  Shrabani Basu ගේ කෘතියේද මැනවින් සටහන්වේ. 

එහෙත් නැගී එන විරෝධය සම්බන්දයෙන් වික්ටෝරියා රැජින කිසිලෙසකින් නොසැලේ.  චිත්‍රපටියේ පෙන්වන එක් ජවනිකාවකින් පෙන්වා දෙනුවේ වික්ටෝරියා රැජින හමුවීමට පැමිණෙන ඇයගේ කාර්යමණ්ඩලයේ ප්‍රධානීන් සහ කිරුල හිමි ඇයගේ පුත්‍රයා ( Bertie /Edward VII ) දක්වනුවේ  රැජින අබ්දුල් කරීම්ට හිතවත්වුවද කරීම් රැජිනට හිතවත්කම් දක්වනුයේ රැජිනගෙන් පෞද්ගලික ලාභ ප්‍රයෝජන ලැබීමට පමණක් බවය. වික්ටෝරියා රැජින පෙරලා ඔවුන්ගෙන් අසනුයේ "ඔබලා ඔහුට වඩා වෙනස් වන්නේ කෙසේද?" (what does it make a difference from you?) යන්නය. අබ්දුල් කරීම්ට ඇති විරෝධය සම්බන්දයෙන් වික්ටෝරියා රැජිනගේ ප්‍රතිචාරය කෙසේවිදැයි ඇයගේ පෞද්ගලික දින පොතේ සටහන් ඇසුරින් උපුටා දක්වන  Shrabani Basu ගේ Victoria and Abdul කෘතිය එක් ආකාරයකට බ්‍රිතාන්‍ය සමාජයේ ඉහල තීරුවේ චර්යාව පමණක් නොව ඔවුන්ගේ ඉතිහාසයද විනිවිද යන බව  පහත සටහනින් පෙනේ. 
අබ්දුල් කරීම්ද වික්ටෝරියා රැජිනගේ හිතවත්කමින් අයුතු ප්‍රතිලාභ ලබමින් තමන්වැනිම, තම පන්තියේම සෙසු සියල්ලන්ට වඩා ඉහලින් සිටිමින් ඔවුන්ගේ අධිපතියා ලෙස කටයුතු කරයි. එම තත්වය කෙතක් වර්ධනයවූයේද යත් ඔහු එවකට ඉන්දියාවේ සිටි රජවරුන්ට, සිටුවරුන්ට, කුමාරයන්ට පමණක් නොව ඉන්දියාවේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයාට පවා (viceroy) පෞද්ගලික සුබ පැතුම්, නත්තල් පත් යවන තත්වයකට පත්වේ. ඒ සියල්ලටමත් වඩා ඉන්දියාවෙන් මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍යයේද විශාල දේපොළකට හිමිකම් කියන සිටුවරයෙකු බවට පත්වේ. බ්‍රිතාන්‍යය සමාජයට ක්‍රමයෙන් අනුගතවෙනු වෙනුවට බ්‍රිතාන්‍යය සමාජ ඉන්දියානු ක්‍රමයට හැඩගැසෙන්නෙන් නම් මැනවයි සිතා කටයුතු කරයි. ප්‍රථිපලය වනුයේ වික්ටෝරියා රැජිනගේ මරණයෙන් අනතුරුව බලයට පත්වෙන  හත්වන එඩ්වර්ඩ් රජ (Edward VII) විසින් අබ්දුල් කරීම්ගේ  (Abdul Karim  හෙවත් Munshi) පවුල සහ ඔවුන්ගේ සියළු ආවතේකරුවන් ඇතුළු සියල්ලන්වම නැවත ඉන්දියාවට පිටත් කර හැරීම. 1901 වික්ටෝරියා රැජිනගේ මරණයෙන් පසු ඉන්දියාවට ආපසු යවන කරීම් ඉන් වසර 08කට පසු, 1909 දී, වසර 46ක් ආයුවලදා මිය පරලොව ගියේය. හත්වන එඩ්වර්ඩ් රජගේ අණ පරිදි, කරීම් මරණයෙන් පසු  කරීම්ගේ නිවසට පිවිසෙන ඉන්දියාවේ සිටි බ්‍රිතාන්‍යය නිලදාරීන් පිරිසක් කරීම් සහ වික්ටෝරියා රැජිනට සම්බන්ද සියළු ලිපිලේඛන, ජයාරූප සහ වෙනත් සියළු දෑ බ්‍රිතාන්‍යයේ රාජකීය ලේඛනාගාරයට යැවිය යුතු යැයි කියමින් සිය භාරයට ගෙන බ්‍රිතාන්‍යයට ඒවා ඇත. මෙලෙස කරීම් සහ වික්ටෝරියා රැජින අතර පැවති අසාමාන්‍ය, විශේෂ සම්බන්දය ඉතිහාසයෙන් අතුගා දැමීමට බ්‍රිතාන්‍යය රජකීයයන් කටයුතු කරනුයේ එය ඔවුනට කැළලක් ලෙස සලකන නිසාය.  

එහෙත් ක්‍රමයෙන් ඉන්දියාවේ සිට බ්‍රිතාන්‍යයට සංක්‍රමණයවුවන් අබ්දුල් කරීම්ගේ කතාවස්තුව පුරාවෘතයක්  ලෙස මුඛ පරම්පරාවෙන් රැගෙන යන ලදී. කිසිවෙකු හිසකෙලින් කර කෙලින් බලා කථාකිරීමටවත් පැකිලෙන වික්ටෝරියා රැජිනගේ සමීපතම කිට්ටුවන්තයෙක්වීමට තම වර්ගයේ කෙනෙකුට හැකිවීම පිලිබදව ඔවුන් තුල සියුම් ආඩම්බරයක් ඉතිරිව තිබුනාට කිසිම සැකයක් නැත. 1960 දශකයෙන් පසු ක්‍රමයෙන් බ්‍රිතාන්‍යයේ ව්‍යාප්තවූ ඉන්දියානු සංක්‍රමණිකයන් සමග හතුපිපෙන්නාක් මෙන් මතුවූ 'කරි හවුස්'  (curry house) තුලින් ජනප්‍රියවූ chicken korma, chicken tikka, lamb Rogan Josh ආදී ඉන්දියානු කෑම වර්ග සමග කරීම්ගේ (Karim) නමද මතුවුනි. ඒ ඔහු බ්‍රිතාන්‍යය රජවාසලටත් ඉන්දියානු ව්‍යංජන(curry) හදුන්වා දුන්නෙක් ලෙසය.

Shrabani Basu සිදුකලේ එතෙක් මුඛ පරම්පරා ගතව පැවත එන අබ්දුල් කරීම් සහ වික්ටෝරියා රැජිනගේ කථාවස්තුව නිසි අධ්‍යනයකින් පසු නැවත සමාජ ගතකිරීමය. කරීම්ගේ පවුලේ ඥාතීන් විසින් එතෙක් ඔවුන් රහසිගතව රැකගත් කරීම්ගේ දින පොත ඇතුළු ඔවුන් සතු සියළු තොරතුරු ප්‍රසිද්ධ කරමින් Shrabani Basuගේ ඉහත අධ්‍යනය නැවත තහවුරු කරන ලදී. දැන් Stephen Frears විසින් අධ්‍යක්‍ෂනය කරන ලද Victoria and Abdul චිත්‍රපටිය මගින් එය තව තවත් ජීවමාන කර ඇත. එමගින් සුද්දාගේ ලෝකයට කඩාපාත්වෙන ආසියාතිකයාගේ අරගලය සහ ඔවුන්ගේ අභියෝගාත්මක නැගීසිටීම පිලිබදව විවිධ පැතිකඩයන් ඔස්සේ නැවත විමර්ශනය කිරීමට සුද්දාට මෙන්ම අසියාතිකයාට ඉඩප්‍රස්ථාවක් විවිර කර ඇත. 
මාකස් ප්‍රියන්ත පෙරේරා
09/10/2017

Monday, 18 September 2017

ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව මෙතනින් කොතැනටද?

ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව නැවත ශ්‍රාවකයන් අතරට ගෙනයෑම සදහා සුදර්ශන ගුණවර්ධන මහතා කටයුතු කරමින් සිටී. රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ක්‍රියාකාරීකයෙකුවන ඒ මහතා පසුගිය මහින්ද රාජපක්ෂ පාලනයට එරෙහිව ගොනුවූ මුල්ම දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකිය හැකි 'නිදහසේ වේදිකාව' නම් රාජ්‍ය නොවන සහ සමාජ-දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන්ගේ එකතුව ගොඩනගා ගනිමින් වර්තමාන යහපාලන රජය බලයට ගෙන ඒම සදහා  දායකවුයෙකි. එම නිසාම ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ සභාපති පුටුවට පත්වීම දේශපාලන පත්වීමක් ලෙස සැලකිය හැක. ගුවන් විදුලියට දේශපාලන පත්වීම් ලබාගෙන පැමිණි බොහෝ දෙනෙකුගේ සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදායවුයේ සිය පත්වීම ලබාදුන් පාලකයන්ට රෙදි නැතිව කඩේ යෑමය. මහින්ද රාජපක්ෂ සමයේ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ සභාපතිවරයාවූ හඩ්සන් සමරසිංහ එහි අශ්ශීලම උදාහරණය බව  අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත.    

දේශපාලන පත්වීම් අනුව මාධ්‍ය ආයතනවලට පත්වන්නන්ට යම් දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පැවරී ඇති බව පැහැදිලිය. ශ්‍රී  ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ සභාපතිවරයා වශයෙන් පත්ව ඇති සුදර්ශන ගුණවර්ධන මහතාටද එය පොදු කාරණයක්වීමට බොහෝදුරට ඉඩ තිබේ. එහෙත්, එම තත්වයන් යට‍තේවුවද මහජනයාගේ බදු මුදලින් නඩත්තුවන මහජන දේපලක්වන ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලිය ඔස්සේ ශ්‍රී ලාංකීකයන් හරවත් යමක් වෙත යොමුකරවීමට ඔහු දැඩි ප්‍රයත්නයක නිරතවී සිටී.  එය පැහැදිලිවම අගය කලයුත්තකි. 

අතොරක් නැතිව ඇසෙන FM ගුවන් විදුලි නාලිකා විසින් විකල් කරඇති සිංහල ශ්‍රාවකයන්ගේ කණට මිහිරි ගීත සහ සංගීත වැඩසටහන් ඔස්සේ අවතීරණ වෙමින් කලක් ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලිය හිමිකරගෙන තිබු වපසරිය නැවත දිනාගැනීමට කටයුතු කරන අතරම අසන්නන්ට බුද්ධිමය විමංසාවක් ඇති කිරීම සදහා විවිධ සංවාද වැඩසටහන් හදුන්වාදීමටත්, පැවති සුභාරතී වැනි වැඩසටහන් නවතාවයකින් යුතුව ඉදිරිපත් කිරීමටත් ඔහු කටයුතු කරමින් සිටී. එහිදී සාකච්ඡාවට ලක්කරන කාරණා සම්බන්දයෙන් පක්ෂ-විපක්ෂ සියළු මතයන් ඉදිරිපත් කිරීමට සැලකියයුතු ඉඩප්‍රස්ථාවක් සලසාදීමට ඔහු කටයුතු කරන බව පසුගිය අගෝස්තු 12වෙනි සෙනසුරාදා ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ සුභාරතී වැඩසටහන උස්සේ විකාශනයවූ '1953 හර්තාලය' සම්බන්දයෙන්වූ වැඩසටහනට සම්බන්දවූ මට අත්දැකීමෙන්ම දැකගත හැකිවිය. (එම වැඩසටහන පිළිබදව මා පසුව සටහන් කිරීමට  අපේක්ෂා කරන බැවින් වැඩියමක් මම මේ මොහොතේ නොලියමි.)        

මෑතක සිට ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය ඔස්සේ ප්‍රචාරයවූ වැඩසටහන් ඔස්සේ ප්‍රකාශවූ  එක් ප්‍රධාන කාරණයක් තිබේ. ඒ වෙනකක් නොව ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය යනු මහජනයාගේ බදු මුදලින් නඩත්තුවෙන, මහජන දේපලක් මිස පාලක පක්ෂයේ හොරණෑවක් නොවන බවය. මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය මහජනයාට අවබෝධකර නොදුන් එම   සත්‍යය දැන් ගුවන් විදුලිය ඔස්සේම මහජනයාට පසක්කරදීමට  කටයුතු කරමින් සිටී. ගුවන් විදුලිය පමණක් නොව ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවද, ස්වාධීන රූපවාහිනියද මහජනයාගේ බදු මුදලින් නඩත්තුවෙන මහජන දේපලකි. 

බ්‍රිතාන්‍යයේ නම් BBCය යනු මහජනයා ගෙවන බදුවලින් නඩත්තුවෙන මහජන දේපළක් බව එරට ජනයා නිතැතින්ම දනී. ඒ  මන්දයත් වසරේ සෑම ජනවාරියකම TV license නම් බද්දක් ගෙවීමට එරට වැසියන්ගෙන් අතිබහුතරයකට සිදුවන නිසාය. එක නිවසකින් බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් 147ක් ලෙස අයකර ගන්නා TV license බද්ද ඔස්සේ එකතුවෙන බිලියන ගණනක මුදල  BBC 01/ BBC 02 යන රූපවාහිනී නාලිකාවලට පමණක් නොව BBC රේඩියෝ 01/02/ 03/04, Classic FM සහ BBC ලෝක සේවය (BBC World Service) ආදියට වියදම් කල ආකාරය එරට මහජනයාට දැකගත හැකිය. එම මුදල්වලින් ප්‍රවෘත්ති, විශිෂ්ඨ ළමා වැඩසටහන්, සංගීත වැඩසටහන්, වාර්තා වැඩසටහන්, David Attenborough ආදීන් ඉදිරිපත් කරන  ස්වභාව ධර්මය සහ සත්ව චර්යාව පිලිබදව සැකසු සුවිශේෂී නිර්මාණ ආදිය නිෂ්පාදනය කර ඉදිරිපත් කෙරේ. එමගින් මහජනයාගෙන් අයකරන බදු මුදලට සාධාරණ සේවයක් සපයන අතරම ඉංග්‍රීසි භාෂාව, බ්‍රිතාන්‍යය අනන්‍යතාවය ආදිය පමණක් නොව බ්‍රිතාන්‍යය ආදිපත්‍යයේ සලකුණද ලොව පුරාම ඔසවා තැබීමට  BBC රූපවාහිනී සහ ගුවන් විදුලි නාලිකාද එකසේ කටයුතු කරයි.   

එහෙත්, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව පමණක් නොව ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවද මහජනයාගේ බදු මුදල්වලට වගකියන, එම බදු මුදල් යොදවා මහජනයාගේ රසඥතාවයන් පුළුල්කරන, සමාජ විඥානයන් අවධිකරන, දැනුම ගැන සාපාසිතවුවන් බෝකිරීමට සමත් වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කරන ආයතනද යන්න ප්‍රශ්නයක් වී තිබුණි. සුදර්ශන ගුණවර්ධන මහතාගේ සභාපතීත්වය යටතේ ශ්‍රී ලංකා  ගුවන් විදුලිය එම ප්‍රශ්ණය සාකච්ඡාවට ලක්කිරීම වැදගත්ය. ජාතික රූපවාහිනිය වැනි වෙනත් මහජනයාගේ බදු මුදලින් නඩත්තුවෙන රජයේ මාධ්‍ය ආයතන තුලින්ද,  අනෙකුත් රාජ්‍ය ආයතන තුලින්ද  මහජනයා ගෙවන බදු මුදලට සරිලන  සේවයක් සපයන්නේදැයි යන සාකච්ඡාව ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය  ඔස්සේ මතුකිරීමට හැකි නම් එය ඊටත් වඩා වැදගත්ය. 

එවිට ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය යනු 'ඇහැවුවත් සල්ලි දෙන, නැතොත් නින්දවත් නොදෙන', අසන්නාගේ කණත්, හිතත්, කැමැත්තත් සියල්ල ලාභයන් බවට පත්කරගන්නා FM මුදලිලාගේ මඩිය තරකරන තවත් FM එකක් වැනි ගුවන් විදුලි මගඩියක් නොවන බව අසන්නන් පසක්වෙනු ඇත. ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය යනු එවැන්නක් නොව මහජනයාගේ ප්‍රශ්න සාකච්ඡා කරන, ජන විඥානයන් පුළුල් කරන, මහජනයාගේ රසඥතාවයන් තීව්‍රකරන, දැනුම බෙදාහරින  මහජන ආයතනයක් බවට පත්වෙන විට එය රැකගැනීමට දහසක් අත් එසවෙනු නියතය. මහජනයාගේ දෙයක් බවට පත්කිරීමෙන් තොරව කිසිදු මහජන දේපලක් රැකගැනීමට ජනයා ඉදිරිපත්වන්නේ නැත. ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලියද සම්බන්දයෙන්ද එම සත්‍යය පොදුය. 
BBC රේඩියෝවට සමකාලීනව 1925 දී Edward Harper නම් බ්‍රිතාන්‍යය ජාතික විසින් Radio Ceylon ගුවන් විදුලි සේවය ආරම්භකරන විට එය බ්‍රිතාන්‍යය, ජර්මනිය සහ ඔස්ට්‍රේලියාව යන රටවල හදුන්වාදුන් මහජන සන්නිවේදනය (public broadcasting) නම් අරමුණ පෙරදැරිකර ගනිමින් ක්‍රියාත්මක වුවකි. එය 1967 අංක 37 පනත යටතේ 'Ceylon broadcasting corporation' වී,  පසුව 1972 දී  Sri Lanka Broadcasting Corporation බවට පත්විය. 

ඇත්තවශයෙන්ම, ශ්‍රී ලාංකා ගුවන් විදුලිය Radio Ceylon ලෙස පැවති කාලයේදී සහ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව බවට පත්වී ක්‍රියාත්මක වූ මුල් වසර 10ක-15ක කාලයේදී  එය ලංකාවේ පමණක් නොව දකුණු ආසියාවේම පතාක යෝධයෙක්ව සිටියහ. සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි, මලයාලම්, තෙලිගු සහ කර්ණාටක භාෂාවලින් වැඩසටහන් ප්‍රචාරයකල Radio Ceylonනය ශ්‍රී ලංකාවේ සිට කිලෝමීටර් 2000කට එපිටි පිහිටි එවරස්ට් කන්දට පවා ඇසුන බවත්,  එවරස්ට් කන්ද මුදුනට (29/05/53) මුලින්ම නැගී එඩ්මන්ඩ් හිලරි සහ ටෙන්සින් නොර්ගයේ සිය කුඩා ගුවන් විදුලිය කරකැවූ විට මුලින්ම ඇසුන රේඩියෝව Radio Ceylonනය බවත්, එය දකුණු ආසියාවේ මිලියන සංබ්‍යාත ජනතාවක් සවන්දුන් රේඩියෝවක් බවත්, 'Panos' වෙබ්අඩවිය 10/22/2003 දින පලකල නාලක ගුණවර්ධන මහතාගේ  'Radio suffers as Colombo bosses call the shots' නම්  ලිපියේ මේසේ දැක්වේ: 

'Soon after conquering Mount Everest half a century ago, Edmund Hillary and Tenzing Norgay turned on their transistor radio and the first thing they heard was an overseas broadcast of Radio Ceylon, from more than 3,000 kilometres away. They joined millions of people across the Indian subcontinent who regularly tuned in to these broadcasts. A pioneer in broadcasting in Asia, Radio Ceylon for decades informed and entertained an overseas audience many times the population of Ceylon, now Sri Lanka....'

තවද, ලෝකප්‍රකට ගත්කතුවරයෙකු වන සලමන් රුෂ්ඩි (Salman Rushdie) 1999 මැයි 06 දින ඇමරිකානු Whole Earth සගරාවට Peter Kadzis සමග පැවැත්වූ සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී දක්වා තිබුනේ තමා Radio Ceylonනයට හද පතුලින්ම ප්‍රණාමය පුදකරන බව දක්වා තිබේ. මන්දයත්, ඉන්දියානු ජාතිකවාදීන්ගේ නැගීමත් සමග ඉන්දියානුවන්ට ඉංග්‍රීසි සිංදුවක් ඇසීමටවත් මාධ්‍යක් නොවුන බවත්, ජාතිකවාදීන්ගේ පටු මතයන් පමණක් ඇසීමට සිදුවූ බවත්, එම නිසා ඔහුට තිබු එකම විකල්පය Radio Ceylonනය පමණක් බව දැක්වීය. Radio Ceylonනය ඉංග්‍රීසි ගීත සහ ඉංග්‍රීසි වැඩසටහන් විකාශනය කල,  දකුණු ආසියානු කලාපය තුල  වඩා පුළුල් සහ විවෘත මනසකින් පවත්වා ගෙන ගිය බව ඔහු පහත ආකාරයට දක්වා තිබේ: 

'I have to express my deep gratitude to what was then called Radio Ceylon. (Sri Lanka now.) It had a slightly more open attitude and did play Western music, so that's where I became familiar with all kinds of things that I could slightly regret, like the complete works of Ricky Nelson.....it [Radio Ceylon] had a rather more tolerant policy, and, yes, at the weekends, it would play a few hours of a Western hit-parade kind of program. That's where we first heard a lot of these songs....' 

මගේ පොත් රාක්කයේ ඇති සලමන් රුෂ්ඩි (Salman Rushdie) ගේ 'Midnight's Children' (2011) නවකතාවේ 226 පිටුවේ Radio Ceylon ගැන සදහන්වේ..//It was astonishing how soon fear left me; by morning, I was thinking, 'Man, this is better than All-India Radio, man; better than Radio Ceylon!'//

එලෙස පැවති ගුවන් විදුලි සේවයක් ඉන් දශක දෙකක් යන විට ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධනගේ පවා ගීත විකාශනය කිරීම ප්‍රතික්‍ෂේප කල බව වර්තමානයේ පවත්වන ඕනෑම ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන උපහාර වැඩසටහනකදී අසන්නට ලැබෙන කරුණකි. 

දකුණු ආසියාවම වෙලාගත් විවිධ භාෂා ඔස්සේ විවිධ සංස්කෘතික වැඩසටහන් ඉදිරිපත්කල, දකුණු ඉන්දියානු කලාපයේ නුතනත්වයේ රේඩියෝව වූ Radio Ceylonනය ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව වනවිට ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් සීමාවූ, ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතරින්ද අල්පවූ ශ්‍රාවකයින් පිරිසකට පමණක් වැඩසටහන් විකාශනය කරන ගුවන්විදුලි සේවයක් වීම කණගාටුවට කරුණකි. 

ගුවන් විදුලි සංස්ථාව දිනාගත යුතුව ඇති ස්ථානය හුදෙක් දේශීය ශ්‍රාවකයන් අතරින් පිරිසක් දිනාගැනීම නොවේ, එයට වඩා ඉහා ගිය තමන්ට අහිමිවූ කලාපයේ ප්‍රමුකයා වීමේ අභියෝගයය. සභාපතිවරයා වශයෙන් සුදර්ශන ගුණවර්ධන මහතාට එ සදහාවූ මූලෝපාය සැලැස්මක් ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවට ලබාදිය හැකිනම්, එවැනි ගමනාන්තයක් සදහා ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව දිශාගත කළහැකි නම් එය ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවට කරන ලොකුම සේවය ය. එහිලා ශ්‍රී ලංකා ගුවන් සේවයට සැලකිය යුතු තරම් වටිනා සම්පත් කිහිපයක් ඉතිරිව ඇතැයි යන්න මගේ විශ්වාසයය. 

විශේෂයෙන්ම ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ තැටිගබඩාවේ ඇති දෙස්-විදෙස් රාජ්‍ය නායකයන්ගේ, සම්භවනීය පුද්ගලයන්ගේ, කලාකරුවන්ගේ විවිධ සම්මුඛ සාකච්ඡා නැවත විකාශනය කිරීමටත්, එම සාකච්ඡාව සම්බන්ධයෙන් නැවත සාකච්ඡාවක් ඇති කිරීමත් ඔස්සේ නිබදව විශාල අසන්නන් පිරිසක් දිනාගත හැක. එය සිංහල භාෂවෙන් පැවැත්වූ සම්මුඛ සාකච්චාවලට පමණක් සීමා නොවී ඉංග්‍රීසි සහ දෙමළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවන්ද පරිවර්තනය කරමින් සිදුකල හැකිනම් තවත් අගනේය.

 එම ක්‍රියාමාර්ගයම විවිධ ගායක ගායිකාවන්ගේ ගීත සම්බන්දයේද අනුගමනය කලහැකි නම් අද අප අසන ගීතයන් හී මුල් නිර්මාණවල හැඩයත්, සංගීතයත්, එහි ඇති නිර්මාණශීලී භාවය පිලිබදවත් වඩා විදග්ධ සාකච්ඡවක් ඔස්සේ ලාංකීක ගීත නිර්මාණයන්ගේ ප්‍රභවය සහ ප්‍රභාවය පිළිබද පැහැදිලි අවබෝධයක් ජනයා අතරට පත්කල හැක.

BBC Proms මට්ටමේ ලා සැලකිය හැකි සංගීත සන්ධවනීය වැඩසටහන් Radio Ceylonනය යටතේ විකාශනය වී තිබේ. එවැනි වැඩසටහන් සුදුසු awasthawaka නැවත විකාශනය කල හැකිනම් සංගීතය පිළිබද ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ නිම්වළලු පුළුල් කල හැක. 

එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය තුල ජය කෙහෙළි නැන්වූ වර්නන් කොරයා, පර්ල් ඔන්ඩ්ච්චි, ෂර්ලි පෙරේරා, බොබ් හාවී, අබ්දුල් හමීඩ්, S.P. මයිල්වාගනම්, තේවිස් ගුරුගේ, කරුණාරත්න අබේසේකර, මර්වින් ජයසුර්ය, විජය කොරයා ආදීන්ගේ නිවේදන ශෛලයන් නව පරපුරට හදුන්වාදීම සදහා ඔවුන් ඉදිරිපත්කල ඇතැම් වැඩසටහන් නැවත විකාශනය කල හැකිනම් හෝ ඒ සම්බන්ධයෙන් යම් ක්‍රියාමාර්ගයක් ගන්නේ නම් ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ නිවේදක/නිවේදිකාවන්ට පමණක් නොව වෙනත් ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී නිවේදක/නිවේදිකාවන්ට බොහොමයකට යම් පරිචයක් සහ ගුරුහරුකම් රාශියක් ලැබිය හැක. 


ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලිය අසන්නන් අතරට නැවත රැගෙන යෑම සදහා සභාපති සුදර්ශන ගුණවර්ධන මහතාගේ ප්‍රධාන උපාය මාර්ගය වී ඇත්තේ හැකි තරම් සින්දු විකාශනය කිරීමය. එහිදී පැහැදිලිවම ජනප්‍රිය FM නාලිකා සමග පැහැදිලි තරගයක් දිය යුතුය. එය එක් ආකාරයකින් ගත්කල හොද උපාය මාර්ගයක් ලෙස පෙනීයයි. එහෙත් මා විශ්වාස කරනුයේ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව කලකට පෙර විකාශනය කල 'මුවන්පැලැස්ස' වැනි දුවන්විදුලි නාට්‍යයද,  ගීත කථා සහ පැරණි විනෝද කථා  නැවත ප්‍රචාරය කරන්නේ නම් විශාල අසන්නන් පිරිසක් නැවත දිනාගැනීමට ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව සමත්වෙන බවය. මෙම උපායමාර්ගය බ්‍රිතාන්‍යයේ FM නාලිකා වල ජනප්‍රියත්ව අභිබවා BBC Radio නාලිකාවලට නැගී සිටීමට උපකාර වනලදී. අද BBC Radio නාලිකා යනු බ්‍රිතාන්‍යයේ වැසියන්ගෙන් බහුතරයක් සවන්දෙන Radio සේවාවන්ය. එම නිසාම බ්‍රිතාන්‍යයන් යනු රේඩියෝවට සවන් දෙන ජාතියක් යැයි (Radio nation) හදුන්වති. බොහෝ බ්‍රිතාන්‍යය ජාතිකයන් අවදිවෙන්නේද, වැඩට යෑමට, ළමුන් පාසැල් යැවීමට සුදානම් කරන්නේද, ඉවුම්-පිහුම්, ගේ-දොර කටයුතු කරනුයේද ගුවන් විදුලියට සවන් දෙමිනි. BBC රේඩියෝ වැඩසටහන්වල ඇති ඉහල ගුණත්වය එම ජනයාගේ රසිකත්වය සහ සමජානුයෝජනයේද, විචාරක බුද්ධියේ සහ දැනමුතුකමේද රහසවී ඇති බව මගේ නිරීක්ෂණයයි. 

තවද එරට ගුවන්විදුලියේ විකාශනය වන සියළු වැඩසටහන් ඇතුලත් Radio Times නම් සගරාවක් සෑම සතියේම බ්‍රිතාන්‍යයේ නිකුත්වේ. වෙළදපොලේ ඉතා ඉහල ඉල්ලුමක් ඇති එම සගරාව හොදින් අලෙවිවෙන සගරාවකි. එම සගරාව තුල අදාල සතිය තුල  විකාශනය කරන සියළු ගුවන් විදුලි වැඩසටහන්වල විස්තර පමණක් නොව රූපවාහිනී වැඩසටහන් වල විස්තරද, ඒ සම්බන්දයෙන් ඇතිවී ඇති සාකච්චාවන්ද,  සටහන් කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේද ඊට සමාන සගරාවක් 1953 දී මුද්‍රණය කර විකිණීමට නිකුත්කර තිබේ. එහෙත්  කාලයක් යනවිට එම සගරාව  මුද්‍රණය නොකර අතහැර දමා තිබේ.  නැවතත් එවැනි සගරාවක් මුද්‍රණය කර බෙදා හැරීමට අපහසු බව මම දනිමි. එහෙත්  විවිධ පුවත්පත්වලින් නිකුත්කරන රූපවාහිනී වැඩසටහන් ආදිය ගැනවූ අතිරේකයන් සමග රේඩියෝ වැඩසටහන් ගැන සදහන් පිටුවක්ද ඇතුල් කල හැකි නම් දැනට එයත් ප්‍රමාණවත්ය. 

පසුගිය දිනවල ගෙදර රේඩියෝව නැවතත් වෙළද සේවයට සහ city fm නාලිකාවන්ට හරවන මගේ පවුල්වල වැඩිහිටියන් කිහිදෙනෙකුම මම දුටිමි. මේ මොහොතේ එතෙර සිටියද අන්තර්ජාලය ඔස්සේ අපද ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලියට ඉඩක් ඇතිවිට සවන් දෙන්නෙමු. කලකට පෙර ශ්‍රී ලංකාව පමණක් නොව දකුණු ආසියාවම සිය ගුවන් විදුලි යාන්ත්‍රයන් Radio Ceylonනය ඇසීමට කැරකු ලෙස රටේ බොහෝ දෙනෙකු සිය  රසඥතාවයන් පුළුල්කරන, සමාජ විඥානයන් අවධිකරන, දැනුම ගැන සාපාසිතවුවන් බෝකිරීමට සමත් වැඩසටහන් විකාශනය කරන ආයතනයක් බවට පත්විය හැකි ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලියට සවන්දීමට පෙළගැසෙනු දැකීම මාගේ ප්‍රාර්ථන යයි. 

මාකස් ප්‍රියන්ත පෙරේරා.
18/09/2017.


Sunday, 10 September 2017

මීගමුව කොටුව රැකගැනීමට අපිට හැකිවේද ?

ඉහතින් දැක්වෙනුවේ මීගමුවේ පෘතුගීසි කොටුවය. පෘතුගීසි භාෂාවෙන් 'Fortaleza de Negumbo' නමින් නම් කර ඇති එම සිතියම මට මෙතෙක් හමුවූ පෘතුගීසි සමයේ මීගමුව කොටුව පැවති ආකාරය පිලිබදවවූ සිතියම් දෙකෙන් එකකි. 'Fortaleza de Negumbo' යන්න පෘතුගීසි භාෂාවෙන් ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කලවිට එහි අර්ථය බොහෝදුරට සමානවනුවේ fortress හෙවත් stronghold of Negombo යන්නටය. 

එතෙක් අරාබි වෙළදුන් විසින් භාවිතාකල මීගමුව උතුරු කෙරවලේ පිහිටි කම්මල්තොට හෙවත්, අරාබි නැව් ප්‍රතිසංස්කරණය කල කම්මහල් පැවති නිසා,  කම්මල්තුරේ (Kammala/Kaymel/Caymel) ලෙස ප්‍රචලිතව පැවති වරාය අතහැර  මීගමුව කුට්ටිදුව ප්‍රදේශයේ කොටුවක් පෘතුගීසින් ඉදිකරනුයේ 1528-30 කාලයේය. ඉන් වසර සීයකට පසුව එනම් 1622 දී පෘතුගීසීන් මීගමුව කොටුව වඩා ශක්තිමත්ව ඉදිකළ බව සදහන්ය. ඉහත සිතියම ඇද ඇත්තේ 1630 දී බැවින් පෘතුගීසි පාලන සමයේ මීගමුව කොටුව පැවතියේ කුමනාකාරයෙන්දැයි එම සිතියම ඇසුරින් වටහා ගතහැක. 

1630 වනවිට මීගමුව පෘතුගීසීන් හදුන්වාදුන් කතෝලික ආගම වැළදගත්, පල්ලි, මිෂනාරි පාසැල් සහ පෘතුගිසි පරිපාලන ගොඩනැගිලි කිහිපයක් තිබු, පෘතුගීසී ජනයා සමග ආවාහ, විවාහකරගත් ජනතාවක් ජීවත්වූ, පෘතුගීසි සංස්කෘතිය සහ පෘතුගීසි භාෂාවෙන් බිදී ගිය පෘතුගීසි ක්‍රයෝල් (Portuguese creole) නම් භාෂාවක් භාවිතාකළ ඉහත සිතියම නම්කර තිබු ආකාරයටම  ශක්තිමත් පෘතුගීසි (Portuguese stronghold)  පාලන ප්‍රදේශයක්වී තිබුණි.

එහෙත් එය 1640 සහ 1644 දී ලන්දේසීන් දරණ ලද උත්සාහයන් දෙකකින් අනතුරුව ඔවුන් අතට පත්විය. ලන්දේසින් මීගමුවේ පෘතුගීසි කොටුව පමණක් නොව මීගමුව නගරයද පැවතියාටත් වඩා ශක්තිමත්ව ඉදිකළ බවත් එය ඔවුන්ගේ ප්‍රවේනිගත සාම්ප්‍රදායන් අනුව ඉදිකළ නගරයන් හී දැකිය හැකි පල්ලි, ඇළවල්, කොටුපවුරක් සහ සීනු කණුවක් සහිත නගරයක් බවට පරිවර්තනය කරගත් බවත් මම මීට පෙර ලියූ 'මීගමුව ලන්දේසි නගර සංවර්ධන සැලැස්මේ නටබුන්' යන ලිපියේ සහ 'මීගමුව ලන්දේසි කොටුව ගැන බ්‍රෝහියර්ගේ සටහන' යන ලිපි ඔස්සේ දක්වා තිබුණි. ඒම විස්තර අනුව ලන්දේසින් මීගමුව කොටුව යම් ආකාර ආක්‍රමණවත් පස්කොන් තරුවක හැඩයකින් යුතු ශක්තිමත් කොටුවක් ලෙස ඉදිකළ අතර එහි කොන්වල මුරකුටි සහ කාලතුවක්කු සවිකර තිබු බවත් දැක්වේ. 
යුරෝපයේ දියත්වූ නැපෝලියන් යුද්දයේ ප්‍රථිපලයක් අනුව 1796 පෙබරවාරියේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මීගමුවේ ලන්දේසි කොටුව පවරාගත් අතර පසුව ඔවුන් මීගමුවේ  ලන්දේසි කොටුව සිරගෙයක් බවට පරිවර්තනය කළේය. ඔවුහු ලන්දේසි කොටුවේ කොටස් කිහිපයක් කඩා කොටුවේ හැඩය වෙනස් කර අද ඇති නව ඇතුල්වීමේ දොරටුව සහිතව මීගමු කොටුව බන්ධනාගාරයක් බවට පත්කළේය. එහි අද ඇති ඔරලෝසු කනුව ලන්දේසීන්ගේ සීනු කනුව (klokkentoren) නවීකරණය කර 1899දී බ්‍රිතාන්‍යයේ වික්ටෝරියා රැජිනගේ පාලනයට හැට වසරක් (Diamond Jubilee (60 years)) පිරීම සැමරීම නිමිත්තෙන් ඉදිකරනු ලැබුවකි. 
මීගමුව කොටුව බන්ධනාගාරයක් බවට පත්කිරීමෙන් පසුව එහි පැවති විශාල ශාලා කිහිපය බන්ධනාගාරයේ භාවිතයට ගත් අතර 1980 ගණන් වනතුරුම ඔවුන් ඇතුල්වීමේ දොරටුව ලෙස භාවිතාකලේ කොටුවේ ඇතුල්වීමේ දොරටුවය. ක්‍රමයෙන් අබලන්වූ කොටුවේ පිවිසුම් දොරටුව අත්හැරී බන්ධනාගාර දෙපාර්තුමේන්තුව කොටුවේ පැත්තකින් (කොටුවේ ඇතුල්වීමේ දොරටුවට පිටුපසින්) නව පිවිසුම් පාරක් නිර්මාණය කර ගෙන තිබේ. 

දැන් මීගමුව කොටුව ලෙස ඉතිරිවී ඇත්තේ කඩා වැටීමට ඉතා ආසන්න කොටුවේ පිවිසුම් දොරටුව සහ වික්ටෝරියානු ඔරලෝසු කනුව පමණි. සෙසු කොටස් බන්ධනාගාරය සතුකරගෙන තිබේ. එහෙත් නිදහසින් පසු ගෙවීගිය වසර 70ක කාලයක් තුල මීගමුව කොටුවේ එකී පිවිසුම් දොරටුව හෝ ඔරලෝසු කනුව සංරක්ෂණයකර, මතු පරම්පරාවට දැක බලාගත හැකිලෙස, ආරක්ෂා කරදීමට කිසිදු ශ්‍රී ලංකා රජයක්වත්, ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුව වත්, මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලවත් කිසිවක් සිදු නොකරන විනාශවී යෑමට අතහැර දමන ලදී. ගෙවී ගිය 70 වසරක කාලය තුල ශ්‍රී ලංකා රජයන්ද, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුවද සහ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලද සිදුකරමින් සිටින්නේ සිංහල බෞද්ධ අනන්‍යතාවය මුල්කරගත් ජාතික රාජ්‍ය ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලියට අවශ්‍ය දෘශ්‍යමානයන් (visual) නිර්මාණය කිරීම පමණක් දැයි යන මගේ පැනය පැන නැගෙනුයේ මේ මීගමුව කොටුවට අත්වී ඇති ඉරණම දැකීමේනි. 

කල දුටුකල වල ඉහගැනීමට මාන බැලු එක්තරා අවස්ථාවාදීන් කණ්ඩායමක් ඉකුත් මහින්ද රාජපක්ෂ සමයේදී  මීගමුවේ ජනයා අතර පවතින සමගිය සහ සහජීවනය යටින් හරා බිද දැමීමේ අරමුණින් අතේ 'පැලවෙන කෙබරයක්' ගොතා මීගමුව කොටුව විනාශකර දැමීමට කූට උත්සහයක් ගත්බව මම මීට පෙර හෙළිදරව් කර තිබුණි. ඒ සම්බන්දයෙන් මා මීට පෙර ලියූ 'ලබ්බට තිබ්බ අත පුහුලටත්? කළුතර කොටුවට වුනදේ මීගමුව කොටුවටත්?' යන  ලිපිය ඔස්සේ කියවිය හැක. 

මේ තත්වය තුල පවා අපි දිගින් දිගටම මීගමුව කොටුවට අත්වී ඇති ඉරණම සහ එයට අත්විය හැකි භයානක අනතුර ගැන දිගින් දිගටම හඩ නැගුවෙමූ. මීගමුව කොටුව ආරක්ෂා කරදෙන මෙන් බලධාරීන්ගෙන් පමණක් නොව මීගමු ජනයාගෙන්ද ඉල්ලා සිටියෙමු. අද ඒ සම්බන්දයෙන් මීගමු ජනයා තුල පැහැදිළි  උනන්දුවක් ඇතිවී තිබේ. රජයේද යම් අවධානයක් යොමුවූ බව පෙනුනි. වසර දෙකකට පෙර මීගමුව කොටුව පිලිබදව සොයා බැලීමට මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලේ කණ්ඩායමක් පැමිණි බව අපි ලිව්වෙමු. ඒ ගැන මීගමුවේ සංස්කෘතික උරුමය රැකගැනීම සදහා නව උත්සහයක් !/? යන ලිපිය ඔස්සේ කියවිය හැක. එහෙත් ඔවුහු කල කිසිවක් නැත. ඒ ගැන ඇසුවිට අදාල නිලධාරින් කලේ අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට දොස් පැවරීම පමණි. 

එහෙත් අපි නොනැවතිනි. මීගමුව කොටුව රැකගැනීමට අපි දිගටම මැදිහත්වෙමින් සිටිමු. ඒ සම්බන්ධයෙන් මම පමණක් නොව අද මීගමුවේ ජනයාද, බොහෝ ජන නායකයින්ද සිය අවධානය යොමුකරමින් සිටී. 

ඉකුත් අගෝස්තු 20දා මීගමුව, පෙරියමුල්ල 'තුෂාරේ අප ස්වාමිදුවගේ' දේවස්ථානයේ වාර්ෂික මංගල්‍යයේදී මට මුණගැසුන මීගමුව එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ප්‍රබල නාගරික  මන්ත්‍රීවරයෙකු වන ගිහාන් ප්‍රනාන්දු මහතා දැක්වුයේ ඔහුද, මීගමුව එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සංවිධායක බස්නාහිර පලාත්සභා මන්ත්‍රී රොයිස් විජිත ප්‍රනාන්දු මහතා ඇතුළු  මීගමුව එක්සත් ජාතික පක්ෂ සංවිධානයද මීගමුව කොටුව සංරක්ෂණය කර ඒ අවට වෙරළ තීරය කලින් පැවති ලෙස ආකර්ශනීය පරිසරයක් බවට පත්කිරීමට තීරණය කර ඇති බවය. එය ඉතා ප්‍රසංසනීය  ප්‍රවෘත්තියකි. තවද දැනට අත්හැර දමා ඇති පැරණි මහඅධිකරණ ගොඩනැගිල්ල මීගමුවේ ඉතිහාසය ප්‍රදර්ශනය කල හැකි කෞතුකාගාරයක් බවට පත්කරන්නේ නම්  මා එකතුකර ඇති මීගමුවේ පැරණි සිතියම්, පොත්පත්, වාර්තා, postcard, ඡයාරූප සහ පින්තුර ආදිය ලබාදිය හැකි බවද, බ්‍රසීලයේ රියෝද ජෙනයිරෝ නගරයේ සිට ඔස්ට්‍රේලියාවේ ඩර්වින් නගරය දක්වාවූ ලෝකයේ විවිධ කෞතුකාගාරවල සහ පුස්තකාලවල ඇති මීගමුව සම්බන්ද තොරතුරු රාශියක්ද සපයාදිය හැකි බව මම ගිහාන් ප්‍රනාන්දු මහතාට දන්වන ලදී. 

ඇත්තවශයෙන්ම, මීගමුව එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නව නායකයින්ට මේ ඇති උනන්දුව ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ හෝ පොහොට්ටුවේ කට්ටියට හෝ මීගමුවේ වමේ ක්‍රියාකාරීන්ට නැතිවීම පිලිබදව කණගාටු වෙමි. පැහැදිලිවම මීගමුව කොටුව රැකගැනීමට එකී සියළු පක්ෂ කුමක් කරන්නේදැයි යන්න එලබෙන ජනවාරියේ පැවැත්වෙන මීගමු මහනගරසභා මැතිවරණයේදී හෙලිකල යුතුමය. පැහැදිලිව මීගමුව කොටුව සංරක්ෂණය කිරීම සම්බන්දයෙන් කුමක් කරන්නේ දැයි යන්න ඊලග මීගමු නාගරික මැතිවරණයේදී තීරණාත්මක සාධකයක් විය යුතුමය. 

මීගමුවේ කොටුව සම්බන්දයෙන් මම ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා විෂය භාර ඇමතිවරයා වන ගරු අධ්‍යාපන ඇමති අකිල විරාජ් කාර්යවසම් මහතාව සහ ඔහුගේ සංස්කෘතික කටයුතු සම්බන්ද ලේකම්වරයාවන සුජීව සරත්චන්ද්‍ර මහතාද දැනුවත් කලෙමි. කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ අපගේ සමකාලීනයකු වන වර්තමාන අධ්‍යාපන ඇමති අකිල විරාජ් කාර්යවසම් මහතා මීගමුවේ කොටුව සම්බන්දයෙන් සොයා බැලීමටත්, ඔහුට කලහැකි දෙයක් කිරීමට නොපැකිලෙන බවත් කීහ. යහපත් මිතුරෙකු වන ඔහු සිය වචනය අනුව කටයුතු කරතැයි මට සිතේ. ඇරත්, ඔහු මේ වනවිටත් මීගමුව කොටුවේ කඩාවැටීමට ආසන්නව තිබු පැරණි ලන්දේසි වෙඩිබෙහෙත් ගබඩාව සංරක්ෂණය කිරීමට පියවර ගැනුණි. මීගමුව කොටුව සම්බන්දයෙන්ද ඔහු එවැනිම පියවරක් ගනිනු දැකීම අපගේ අපේක්ෂාවය. 

කෙසේවුවද, කල යුතු යමක් වහා වහා කලයුතුව ඇති බව මම ඒ සියළු මහත්මයින්ට සැලකර සිටිමි. ඒ ඇයිදැයි යන්න පහතින් දැක්වෙන ඡයාරූප ඇසුරින්වුවද තේරුම්ගත හැක.  

කරුණාකර හෙට නොව, අද අදම මීගමුව කොටුව සංරක්ෂණය කිරීමට පියවර ගන්න, මන්ද හෙට ප්‍රමාද වැඩිවීමට බොහෝදුරට ඉඩතිබේ. 

මාකස් ප්‍රියන්ත පෙරේරා.
10/09/2017.







Friday, 1 September 2017

මේ පරතරය අපි තේරුම් ගන්නේ කවදාද ?

පසුගිය මාසය මා ගතකලේ ශ්‍රී ලංකාවේය. වසරකට සැරයක් හෝ දෙසැරයක් පමණක් යන නිසා අපේ රටේ අද තත්වය  කුමක්දැයි හරියටම තේරුම්ගැනීමට මම සෑම විටකම උත්සුකවූවෙමි. එහිලා මගේ ප්‍රවේශය බොහෝවිට සකස්වී තිබුනේ ප්‍රකාශනයන්, ප්‍රකාශයන් සහ විවිධ රූප රාමු ඔස්සේ සිදුවන සමාජ සංවාදයන් මොනවාද? ඒ තුලින් ගම්‍යවන අදහස් කුමක්දැයි තේරුම් ගැනීමය. අපේ නිවාස අසල සිට වැඩිදුරකින් නොපිහිටි මීගමුවේ මාළු වෙළදපොළ ඉදිරිපිට වූ ඉහතින් දැක්වෙන දසුන මා නෙත ගැටෙනුයේද එවැනි පසුබිමකය. 

මීගමුවේ සා. ජෝශප් මාළු වෙළදපොළ (ලෙල්ලම නොවේ) පිහිටියේ කලක් සංචාරකයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනාගත් සුන්දර වෙරළ තීරයකය. එහෙත් අද එය කරෝල  මුදලාලිලා කිහිපදෙනෙක් බදුගෙන එකී මුළු වෙරළම කරෝල කර ඇත. මුහුදෙන් හමා එන සොදුරු සිහින් සුළං රැල්ලටවත් කරෝල දුගන්දය ගසාගෙන නොයති. මාළු කරෝල කිරීමේදී ඉවත දමන මාළු කොටස් සහ වෙනත් අපද්‍රව්‍ය වෙරළ දිගේද, වෙරළේ සිට මුහුද දෙසටද, මුහුදු රළ ඔස්සේ නැවත ඒවා මුහුදේ සිට වෙරළ  දෙසටද ඒහේ මෙහේ ඇදී පැදී යන්නේ රටම වෙලාගත් කුණු ප්‍රශ්නය එක් නිමේෂයකින් තේරුම්කර දීමට මෙනි.   

"මාළු ගණන්නේ"..... ''දැන් ඔක්කොම ගණන්නේ මහත්තයා මාළු විතරක් කොහොමද අඩුවට දෙන්නේ''..... ''මේ දෙකම අරන් දාහක් දෙන්න, රුපියල් සීයයි ලාබේ තියෙන්නේ... ගන්න ගන්න මේ ගොඩවල් දෙකම දාහට වටිනවා ...." ආදීවූ මාළු මිලගණන් පිළිබද හෙන්ඩු කිරීම් වලට  නොදෙවෙනි, ඊට තරමක් එපිටින් පිහිටි සුදුපැහැති ප්‍රතාපවත් නවීන උසාවි ගොඩනැගිල්ල ඉදිරිපිට කළු කබා ඇදගත් මහත්වරුන් ''මල්ලී නඩුවක්ද?... එන්න එන්න ලාබෙට කරලා දෙන්නම්"... ''ඇයි ඇපයක් ඉල්ලන්ද?....'' "යන් අපේ මහත්තයා ඉන්නවා ඕනෑ දෙයක් ගොඩදාලා දෙයි'' ආදිය කියන තැරව්කරුවන්ගේ කන්කරච්චලයද අඩු නොවුනි. 

මාළු වෙළදපොළ ඉදිරිපිට මෙන්ම උසාවිය ඉදිරිපිට ද අලවා තිබු ප්‍රධාන දේශපාලන සටන් පාඨයන් වුයේ 'සයිටම් හකුලාගනු' / 'නිදහස් අධ්‍යාපනයට අත නොතබනු' / 'නිදහස් සෞඛ්‍ය සේවයට අත නොතබනු' / 'සිසු මර්ධනය වහා නවත්වනු' ආදී යය. මාගේ ඥාති පුත්‍රයෙකුද වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදාරීමට විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුල්වී දැන් අට මාසයක් තිස්සේ අඛණ්ඩ උද්ගෝෂණවල නිරතවෙමින් සිටී. උද්ගතවී ඇති තත්වය පිලිබදව ඔහුගේ දෙමාපියන් පසුවනූයේ දැඩි නොසන්සුන්තාවයකය. ඔහු කුමන මොහොතේ හෝ නිරුපද්ද්‍රිතව ගෙදර එනතෙක් ඔවුන් බලා සිටිනුයේ දැඩි නොඉවසිල්ලකිනි. මුදල් තිබේ නම් පිටරට විශ්ව විද්‍යාලයකට ඔහුව යවා  වෛද්‍ය උපාධිය අවසන් කිරීමට හැකිනම් කෙතරම්දැයි ඔවුනට අනේකවාරයක් සිතෙන බව ඔවුන් සමග වූ පිලිසදරේදී මට හිතීගිය වාර අනන්තය.  

කලක් ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයෙකුවූ දැන් මීගමු උසාවියේ නීතීඥයෙකු ලෙස කටයුතු කරන අපේ පැරණි වමේ ක්‍රියාකාරිකයෙකු දැක්වුයේ සයිටම් සටන ආණ්ඩුව දන ගස්සන තෙක් නොනැවතෙන පුළුල් මහජන ක්‍රියාකාරීත්වයක් බවට ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතින බවය. 

ඒ ගැන වැඩි යමක් කථාකිරීමට මත්තෙන් ඔවුන් කලක් රථගාලක් ලෙස භාවිතාකල මීගමුව කොටුව ඉදිරිපිට පිහිටි දැන් අතහැර දමා ඇති වල් වැදී ගිය රථගාල පෙන්වා මා එම නීතීඥ මිතුරාගෙන් ''මේ ගැන මිනිස්සු මුකුත් කියන්නේ නැතිදැයි?" ඇසුවෙමි. එවිට ඔහු කියා සිටියේ ''ඔය car park එක තියෙන කාළේවත්, දැන්වත්, මිනිස්සුන්ටවත්, ආණ්ඩුවටවත්, උසාවියේ කට්ටියටවත්, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුවටවත් (මීගමුව පැරණි පෘතුගීසි/ලන්දේසි කොටුව අසල භූමිය අයත්වන්නේ එම දෙපාර්තමේන්තුවටය), උබට තියෙන තරම්වත් (උපහාසයට මෙන් ඉන් අදහස් කලේ මාවය) කිසිම උවමනාවක් නෑ'' යනූවෙනි. 

එම සත්‍ය පිලිබදව ඔහුට ඇති අවබෝධය සයිටම් සටන ගැන නැත්තේ මටද? ඔහුටද ?  යන්න වෙනම ප්‍රශ්නයකි. එහෙත් සයිටම් සටනට ඇති ජවය තුල ඒවැනි අදහසක් එම ක්‍රියාකාරීන් අතර ඇතිවීම වැළක්විය නොහැක. තරුණ සහ ශිෂ්‍ය ජවය මත පදනම්වූ සයිටම් සටන 'තරුණයෝ විප්ලවයේ ගිනිසිළුව' යැයි ලෙනිනියානු ප්‍රකාශය  නැවත සිහිපත් කරයි. 

සයිටම් සටන පුළුල් මහජන ක්‍රියාකාරීත්වයක් බවට පත්ව රනිල් වික්‍රමසිංහගේ නව ලිබරල්වාදී ආර්ථික සහ සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය ආපස්සට හැරවිය හැකි ලෙස මහජනයා සංවිධානය කිරීමට සමත් ව්‍යාපාරයක් බවට පත්වීමේ අභියෝගයට මුහුණදී සිටී. එය සයිටම් විරෝධී ව්‍යාපාරයට පමණක් නොව ලාංකීය වමේ ව්‍යාපාරයටද, සෙසු සමාජ ව්‍යාපාරයන්වලටද දිගින් දිගටම මුහුණදීමට සිදුවූ දැවන්තම අභියෝගයය. අද එය නැවත නැවතත් අළුත් වටයක් මතුවී ඇත. සයිටම් සටන මහජනයාගේ නිදහස් අධ්‍යාපන, සෞඛ්‍ය  සහ ධනවාදය විසින් බිලිගන්නා අවම මිනිස් අයිතීන් කිහිපයටවත් එරෙහිව සටනක්  ලෙස එදිරියට ගෙනෙන අතරම එය මහජනයාගේ සටනක් බවට පත්කරගැනීමේ  නිරන්තර අරගලයක යෙදීමට සිදුව ඇත. අනෙක් අතින්, එය මහජනයාට මුහුණදීමට ඇති තවත් පීඩාවක් නොවන වගටත් සිතිය හැකි වටපිටාවක් නිර්මාණය කිරීමට දායකවන්නේ නම් කෙතරම් හොදදැයි යනුවෙන් සිතුනවාරද එමටය. එය සටනේ පරමාර්ථය පිළිබද ගැටලුවකට වඩා උපාය, උපායන් පිළිබදව ගැටළුවක් බව මගේ තේරුම්ගැනීමයි. 
 මාකස් ප්‍රියන්ත පෙරේරා
01/09/2017.

Sunday, 6 August 2017

Max Martin - පොප් සංගීතයේ දශක දෙකක නොසිදෙන ආධිපත්‍යය

Max Martin පිලිබදව ශ්‍රී ලංකීකයන් අතර කිසිම සාකච්ඡාක් නැත. අඩුම තරමින් ලාංකීය සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ නියුක්ත ශිල්පීන් පමණක් නොව එහි විචාරකයින්වත් Max Martin පිළිබදව සදහන් කරනු මම අසා නැත. එහෙත් බටහිර සංගීත ලෝකය තුල, විශේෂයෙන්ම පසුගිය දශක දෙකේ පොප් (Pop) සංගීත නිර්මාණයන් තුල Max Martinන්ගේ නිර්මාණශිලී දායකත්වය පිලිබදව කථා නොකරම බැරි චරිතයක්වී තිබේ. එවැනි තත්වයක් තුල ඔහු පිලිබදව, ඔහුගේ නිර්මාණ පිළිබදව, මේ දශක දෙකේ පොප් නිර්මාණ සම්බන්දයෙන් ඔහුගේ දායකත්වය පිලිබදවවූ සාකච්ඡාවන් ශ්‍රී ලංකාවට ගලා නොයෑම කණගාටුවට කරුණකි. ඔහුගේ නිර්මාණ රසවිදින අතරම ඔහු ගැන නොදැන සිටීම නිසා මම මීට පෙර ලියූ නිමල් මෙන්ඩිස්ට ශ්‍රී ලංකාවේ සංගීත ක්ෂේත්‍රය තුල හිමි තැන කුමක්ද? යන ලිපියේ සදහන් කල ලෙස අප ජීවත්වෙන්නේ නිර්මාණය හදුනනමුත් නිර්මාණකරුවා නොහදුනන සමාජයකද? යන්න නැවත මතුකරයි. 

අප කවුරුත් දන්නා ABBA (1976), Europe (1980s),  Roxette (1986), Ace of Base (1990s), A*Teens (1998), Antiloop (2002), Robyn (2009), Swedish House Mafia (2012) වැනි සංගීත කණ්ඩායම්/ ශිල්පීන් බිහිකළ ස්විඩනයේ (Sweden) උපත ලබන (26/02/71) Max Martin තවමත් 46 හැවිරිදි වියේ පසුවෙන බ්‍රිතාන්‍යයේ Paul McCartney සහ John Lennon පසුව වඩාත්ම ජනප්‍රියවූ සංගීත නිර්මාණ (Billboard Hits) 22ක් බිහිකළ  සංගීත නිර්මාණකරුවෙකි. පද රචකයෙකි. ගායකයෙකි. ඒ සාමාර්තහිලා ඔහු තවමත් තෙවෙනි වෙනුවේ එවැනි Billboard Hits නිර්මාණ 32ක් කල (75 හැවිරිදි) Paul McCartney ට සහ Billboard Hits නිර්මාණ 26ක් කල (08/12/1980 දී මියගිය) John Lennon ට පමණි. 

 

කලින් සදහන් කල ලෙස ලොව පුරාම ප්‍රචලිත, ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතරද වඩාත් ජනප්‍රිය ලෝකයේ වැඩියෙන්ම අලෙවිවූ, වැඩිම පිරිසක් රසවිදි Max Martin ගේ Billboard Hits  සහ ඉතා ජනප්‍රිය ගීත අතර: 
  1. "Do You Know (What It Takes)," Robyn, (1997)
  2. "Quit Playing Games With My Heart," Backstreet Boys, (1997)
  3. "Show Me, Love," Robyn  (1997)  
  4. "Everybody," Backstreet Boys, (1998)
  5. "Hit Me Baby One More Time," Britney Spears, (1999) 
  6. "I Want It That Way," Backstreet Boys, (1999)
  7. "You Drive Me Crazy," Britney Spears, (1999)
  8. "That's the Way It Is," Celine Dion, (2000) 
  9. "Show Me the Meaning," Backstreet Boys, (2001)
  10. "Oops!...I Did It Again," Britney Spears, (2002) 
  11.  "It's Gonna Be Me," 'N Sync, (2003) 
  12. "Shape of My Heart," Backstreet Boys, (2004) 
  13. "Since U Been Gone," Kelly Clarkson, (2005) 
  14. "Behind These Hazel Eyes," Kelly Clarkson, (2006) 
  15. No. 9, "U + Ur Hand," Pink (2007)
  16. "Who Knew," Pink (2007) 
  17.  "Hot N Cold," Katy Perry, (2008) 
  18.  "I Kissed a Girl," Katy Perry, (2008) 
 19.  "So What," Pink, (2008) 
 20. "My Life Would Suck Without You," Kelly Clarkson, (2009) 
 21. "3," Britney Spears, (2009) 
 22. "Whataya Want From Me," Adam Lambert, (2010) 
 23. "California Gurls," Katy Perry feat. Snoop Dogg, (2010) 
24. "Dynamite," Taio Cruz, (2010) 
25. "Teenage Dream," Katy Perry, (2010) 
26."DJ Got Us Fallin' in Love," Usher feat. Pitbull, (2010) 
27. Teenage Dream," Glee Cast, (2010) 
28. "Raise Your Glass," Pink, (2010) 
29. "Hold It Against Me," Britney Spears, (2011)
30. "F**kin' Perfect," Pink, (2012) 


31. "Blow," Ke$ha, (2013) 
32. "Loser Like Me," Glee Cast, (2014) 
34. "E.T.," Katy Perry feat. Kanye West, (2011) 
35. "Till the World Ends," Britney Spears, (2011) 
36. "I Wanna Go," Britney Spears, (2011) 
37. "Last Friday Night (T.G.I.F.)," Katy Perry, (2011)
38. "The One That Got Away," Katy Perry, (2012)
39.  "Domino," (2012)
40. "Part of Me," Katy Perry, (2012)
41. "Scream," Usher, (2012)
42. "Wide Awake," Katy Perry, (2012)
43. "We Are Never Ever Getting Back," Taylor Swift, (2012)
44. "One More Night," Maroon 5, (2012)
45. Beauty and a Beat," Justin Bieber feat. Nicki Minaj, (2013)
47. "I Knew You Were Trouble.," Taylor Swift,(2013)
48. "Daylight," Maroon (2013)
50. "Roar," Katy Perry, (2013)
51. "Dark Horse," Katy Perry feat. Juicy (2014)
52. "Problem," Ariana Grande feat. Iggy Azalea, (2014)
53. "Break Free," Ariana Grande feat. Zedd, (2014)
54. "Shake It Off," Taylor Swift,(2014)
55. "Bang Bang," Jessie J, Ariana Grande & Nicki Minaj, (2014)
56. "Love Me Harder," Ariana Grande & The Weeknd, (2014)
57."Love Me Like You Do," Ellie Goulding, (2015)
58. "Style," Taylor Swift,(2015)
59. "Bad Blood," Taylor Swift feat. Kendrick Lamar, (2016)
 සහ මෙම වසරේද හොදම සංගීත නිර්මාපකයාට හිමි  ASCAP හෙවත් (American Society of Composers, Authors and Publishers) සම්මානය හිමිකර දුන් "Can't Stop the Feeling!", Justin Timberlake, (2017) නිර්මාණය කරන ලදී.

තම සංගීත නිර්මාණ වල පදනම ස්වීඩනයේ පාසැල් අධ්‍යාපනය තුලින්ම ගොඩනැගුනක් යැයි හදුන්වා දෙන ඔහු ගීතයේ   උසස් පත් බව තීරණය කිරීම එය මහජනයා කෙතෙක් දුරට වැළද ගන්නදැයි යන්න මත තීරණය වනබව දක්වයි. එහිලා පදවැල් උදීපනය කරන ආකාරයට සංගීතය යොදාගැනීම ඔහුගේ කාර්යභාරය වන බව දක්වා තිබේ. එහින් ඔහුගේ සාර්ථක භාවය තීරණය කිරීමට හේතුවී ඇත්තේ පදවැල් උදීපනය කිරීමට ඔහු දැක්වූ සමත්කමය. ඇත්තවශයෙන්ම ගීතය යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ එයම නොවේද? එනම් පදවැල් උදීපනය කරන ආකාරයට සංගීතය යොදාගැනීමය. 

ඒ බව පහතින් දක්වෙනුවේන ඔහුගේ නිර්මාණ අතරින්ම විමසා බැලිය හැක. 
මාකස් ප්‍රියන්ත පෙරේරා
06/08/2017

Tuesday, 25 July 2017

1977 මැතිවරණය මීගමුවට කලේ කුමක්ද?

1977 මහමැතිවරණයේ 40 වෙනි සංවත්සරය පසුගියදා (එනම් 23/07/17දා) සමරණ ලදී. ලංකාවේ මැතිවරණ අතරින් සැමරීමට තරම් වැදගත් දේශපාලන සංදිස්ථානයක් සටහන් කල මැතිවරණයක් ලෙස 1977 මහමැතිවරණයට සුවිශේෂ ස්ථානයක් හිමිවන බව නොරහසකි. ඒ අද ක්‍රියාත්මකවන විධායක ජනාධිපති ධූරය ඇතුලත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවද, විවෘත ආර්ථිකයද, මැතිවරණ ක්‍රමයද ආදීවූ සියල්ල ඇතුලත් වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාව බිහිකිරීමට ක්‍රියාකළ J.R. ජයවර්ධනගේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය 6 න් 5 ක බහුතරයකින් බලයට පැමිණි මැතිවරණය නිසාය. 

අනෙක් අතට, ශ්‍රී ලංකාව නවතම මාවතකට යොමුකළ මැතිවරණයක් ලෙස මේ දිනවල විවිධ ක්ෂේත්‍ර තුලින් 1977 මහමැතිවරණය පිලිබදව සාකච්ඡාවක් පැන නැගී ඇති බැවින් එහි ජාතික තලයේ තත්වය නොව ප්‍රාදේශීය මට්ටමේදී අදාල සමාජ-ආර්ථික පරිවර්තනයන් සිදුවුයේ කෙසේදැයි  යන්න විමර්ශනය කිරීම වැදගත්වන අතර එහි සැබෑ විපරිවර්තනයන් කවරාකාර දැයි ඉන් අවබෝධ කරගත හැක. 

1977 මහමැතිවරණය සදහා මීගමුව ආසනයට තරග කිරීමට එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු ද, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙන් ආනන්ද මුණසිංහද, ලංකා සම සමාජ පක්ෂයෙන් නෙල්සන් පීරිස්ද, ගාමිණී ෆොන්සේකා මහතාද J.R. ජයවර්ධනගේ ප්‍රතිපත්තිවලට එරෙහි ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙක් ලෙස ඉදිරිපත්විය. 

එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් තරගකල නීතීඥ ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතා එ.ජා. පක්ෂය ආසන 17ට වැට්ටවූ 1970 මහමැතිවරණයට පවා මීගමුවෙන් තරගකර  එ.ජා. පක්ෂයට ජයග්‍රහණය අත්කරදුන් මන්ත්‍රීවරයෙකු විය. ඔහු ඡන්ද 28, 470ක් ලබාගනිමින් ශ්‍රී. නි. පක්ෂයෙන් තරගකල ආනන්ද මුණසිංහට (13,718) වඩා වැඩි ඡන්ද 14, 752 ක් ලබා පහසු ජයග්‍රහණයක් ලැබීය. ලංකා සම සමාජ පක්ෂයෙන් තරගකල නෙල්සන් පීරිස් මහතා 1,018ක්ද, සිනමාලෝලීන් බහුල ප්‍රදේශයක්වුවද ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙක් ලෙස තරගකල ගාමිණී පොන්සේකා මහතාගේ නමටවත්  ලබා ගතහැකිවුයේ ඡන්ද 124 ක්ද පමණි. (මේ ගාමිණි පොන්සේකා යනු සිංහල සිනමාවේ අග්‍රගන්‍ය නළු ගාමිණි පොන්සේකා නොව ඒ නම ඇති වෙනත් තැනැත්තෙක් බව කරුණාවෙන් සලකන්න)

මීගමුවෙන් තේරී පත්වූ එ.ජා. පක්ෂයේ නීතීඥ ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතා 1970 සිට පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කර තිබුනද ඔහුට වඩා ප්‍රබල ස්ථානයක් සහ පිළිගැනීමක් පක්ෂය තුලද, ප්‍රදේශය තුලද, රට තුලද කටාන ආසනයෙන් තරගකර ජයගත් විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතාට තිබුණි. 1960 දී මීගමුව ආසනය දෙකඩකර බිහිකල කටාන ආසනය සදහා තරගකිරීමට ඉල්ලා අස්වනවිටත් විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතා මීගමුව මහනගර සභාවේ නගරාධිපතිවරයා ලෙස මීගමුවට විශාල සේවයක් කර තිබුණි. 

1964 සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ රජය පෙරළීමට සී.පී සිල්වා ඇතුළු මන්ත්‍රී කණ්ඩායමේ පැත්ත මාරු කිරීමේ සිට 1975 දී සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ සමගි පෙරමුණ රජයේ තහනම නොසලකා මීගමුව කිබුලපිටියේ විශාල මහජන රැස්වීමක් කිරීම නිසාත්, රටේ කොයියම්ම හෝ ප්‍රදේශයක සංවිධානය කල එ.ජා. පක්ෂයේ ක්‍රියාකරම් සදහා සිය පියාවූ ඩේවිඩ් මෙන්ඩිස් මහතා සමග බස්රථ සපයාගෙන, කන්ඩ-බොන්ඩ දී සෙනග රැගෙන යෑම සම්බන්දවත්, නිතර එ.ජා. පක්ෂයේ නායකයින්, ප්‍රභූන් සහ රජයේ සේවකයන් ගෙන්වා ආගන්තුක සත්කාර කිරීම් තුලත්, පුංචි රෝමය ලෙස ප්‍රකටවූ කිතුනු ආගමික බලප්‍රදේශයක් වන මීගමුව තුල මෙන්ම රට තුලද බෞද්ධාගමීක උන්නතිය සහ විශේෂයෙන්ම අමරපුර නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශවය වෙනුවෙන්ද විශාල සේවයක් කිරීම නිසාත්, සලාගම කුලය වෙනුවෙන්ද ක්‍රියාකාරීව මැදිහත්වූ තැනැත්තෙක් ලෙසත් විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතා ප්‍රසිද්ධව සිටින ලදී. 

1977 මැතිවරණ සදහා මීගමුව ආසනයෙන් තරගකල, මීගමුවේ හිටපු පාර්ලි‌‌මේන්තු මන්ත්‍රීවරයාවූ ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතා සිංහල/දෙමළ/ ඉංග්‍රීසි භාෂා ඉතා චතුරලෙස හැසිරවූ, ඉහල අධ්‍යාපනයක් ලද උගත්, වැදගත්, නිහතමානී නීතීඥවරයෙකු ලෙසත්, දේශපාලනයෙන් තඔ සතයක්වත් උපයා නොගත් අවංක, ඉහල විනිවිද භාවයකින් සහ විනයකින් යුක්තව සිටි තැනැත්තෙකු ලෙසත්, තම පුතාට හෝ පවුලේ කිසිවෙකුට දේශපාලන වාසි සලසා නොදුන්, ශ්‍රී ලංකාවේ කිතුනු ජනයාගේ අයිතිවාසිකම් සහ සුබ සාධනය වෙනුවෙන් විශේෂ නීති ප්‍රතිපාදන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ඇතුල් කල යුතුයැයි පාර්ලිමේන්තුවේදී දිගින් දිගටම සටන් කල මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස ප්‍රචලිතව සිටින ලදී.  (Denzil Fernando, the sitting Roman Catholic UNP M.P. for Negombo at the time of dissolution and Mayor of that city, who kept reminding his co-religionists of all the indignities inflicted on them by the Bandaranaike Governments. Denzil Fernando urged the incorporation of a bill of rights in the Constitution as a safeguard for the future  - A. Jeyaratnam Wilson (2010) Electoral Politics in an Emergent State: The Ceylon General Election of May 1970, page 136) 

එහෙත් ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතාට වඩා දේශපාලන බල පුළුවන්කාරකම් අතින් විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතා සිටියේ ගව්ගානක් ඉදිරියෙනි. 1977 මැතිවරණයෙන් පසුව ඇතිවූ මැතිවරණ ප්‍රචණ්ඩත්වයන් සදහා ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතා නායකත්වය නොදුන් අතර එම අඩුව විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතාගේ අනුගාමිකයන් විසින් සහ මීගමුවේ සිටි ඇතැම් UNP චන්ඩීන් අතින් ඉටුවන ලදී. මීගමුව දූව, පිටිපන, තලාහේන පේරුව කොච්චිකඩේ, දළුපොත, පෙරියමුල්ල, කුණ්ඩන්විල, කටුවපිටිය, තෙල්වත්ත හන්දිය, දළුවකොටුව ආදී ප්‍රදේශවල 1977දි පශ්චාත් මැතිවරණ ප්‍රචණ්ඩත්වයන් වාර්තාවුවද එය කටාන, දිවුලපිටිය සහ මිනුවන්ගොඩ ආදී ප්‍රදේශවලට සාපේක්ෂව ඉතා අල්ප විය. 
එහෙත්, 1977 දී J.R. ජයවර්ධන මහතාගේ ප්‍රධාන දේශපාලන පොරොන්දුව වූ 'ධර්මිෂ්ඨ සමාජය' යන්න ගොඩනැගීමට නායකත්වය දෙන්නේ කවුරුන්දැයි යන්න පෙන්වාදීමට මෙන් විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතා J.R. ජයවර්ධන රජයේ පේෂකර්ම ඇමතිවරයා ලෙස කැබිනට් මණ්ඩලයට පත්කරගත් අතර පක්ෂය සෝදාපාලුවට ලක්වූ 1970 මැතිවරණයේදී පවා මීගමුව ආසනය රැකගත්, මීගමුවේ පාර්ලි‌‌මේන්තු මන්ත්‍රීවරයා ලෙස 65% ක වැඩි ජන්දයෙන් පත්වූ ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතාට හිමිවුයේ කර්මාන්ත සහ විද්‍යා කටයුතු පිළිබද නියෝජ්‍ය ඇමතිධුරය පමණි.

1983 කළු ජුලියටද,  1988-89 සිදුවූ ඝාතන රැල්ල සම්බන්දයෙන්ද, ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ ඇතුළු විරුද්ධ පාක්ෂිකයන්ට තාඩන පීඩන එල්ල කිරීම සම්බන්දයෙන් ද විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතාට චෝදනා එල්ලවිය. හේ ආරක්ෂක රථ පිරිවරා ගමන්බිමන් යනවිට, කාටත් වැඩක් නැති, කාටත් කරදරයක් නැති පුද්ගලයෙකුසේ සිටි ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතා 'J.R. ගේ ධර්මිෂ්ඨ සමාජයේ' පිටස්තරයෙකු  මෙන් කමිසය උඩින් දමාගෙන මීගමුව ලේල්ලමේන් මාළු මිලදී ගනිමින්, පොළේ එළවලු තෝරමින්, නයිට් බසාර් (Night Bazaar) එකෙන් සෙරෙප්පු මිලදී ගනිමින් වැඩි කලබලයකින් තොරව එහාමෙහා වෙන ලදී.

1977 මහමැතිවරණයෙන් මාස කිහිපයක් ගෙවීයෑමත් සමග මීගමුව නගරයේ පදිකවෙලදුන්ගෙන් පිරීගියහ. මෙතෙක් මුහුදු මාර්ගයෙන් ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වූ හොර බඩු  ප්‍රසිද්ධියේ පදිකවේදිකාවේ තබා විකිණිය හැකි තත්වයක් උදවිය. නව කඩසාප්පු ඉදිවූ අතර පැවති කඩසාප්පු නවතම බඩු මුට්ටිවලින් පිරීයන ලදී. මගේ මතකයට අනුව කලකට ඉහතදී පැවති රෙක්ලන්ඩ් ස්ටුඩියෝ අසල ග්‍රීන්ස් පාරේ (Greens Road) පෙදෙස වේගයෙන් දියුණුවිය. අසංග ෆැන්සි හවුස් නමින් නේකවර්ණ භාන්ඩ කඩයක් ජනප්‍රිය වූ අතර නොබෝ කලකින් එවැනි කඩ කිහිපයක් මීගමුව පුරාම දැකිය හැකිවිය. ග්‍රීන්ස් පාරේ එක් කෙරවලකින් ආරම්භකල රත්තරන් බඩු කඩවල් අවසානවුයේ මහවීදිය පාරේ පාලම අසලිනි. මීගමුව 'සිල්වර්ටන්' (Silvertone) සාප්පු සංකීර්නයේ පිහිටා තිබු 'නැෂිනල් සහ පැනසොනික්' නිල ඒජන්ත ආයතනය මගින් රූපවාහිනී සහ වෙනත් ඉලොක්ට්‍රොනික් භාණ්ඩ රටේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට පෙර මහාපරිමාණයෙන් මීගමුවේ විකිණීම ආරම්බභ කළේය. මේ සම්බන්දයෙන් මම මීට පෙර ලියූ මීගමුවට TV ආවේ 1976 ටත් පෙරද? යන ලිපියෙන් කියවිය හැක. කටුනායක නිදහස් වෙළද කලාපය ඉදිවීමත් මීගමුව නගරයේ වානිජ්‍ය ධාරිතාවය ඉහල දැමීමට දායකවිය. 1977 හදුන්වාදුන් විවෘත ආර්ථියේ ප්‍රසාරණය සංකේතවත් කරමින් මීගමුව නගරය දෙගුණයකින් විශාලවූ අතර පැරණි බස් නැවතුම තවදුරටත් අළුත්වැඩියා කිරීම ප්‍රයෝජනවත් නොවුයෙන් එය කඩොල්කැලේ ප්‍රදේශයට රැගෙනයන ලදී. පැරණි බස් නැවතුම් පොලේ නවතම සාප්පු සංකීරණයක් ඉදිවන ලදී.  මහජනයාගේ පරිභෝජන රටාවේ වෙනස්කම්ද සිදුවෙමින් පවතින්නේ යැයි කියාපෑමට මෙන් මීගමුව සාන්ත පීතර විදුහල ඉදිරිපිට පිහිටි වෙළදසැල්වල විදුරුශිතකරණයන්හි ඇබරූ හරක් මස් ආදිය (minced beef /Ground meat) පවා විකිණීමට තිබුණ බව මට ඉතා පැහැදිලිව මතකය. 

1977 පසු ධීවර කර්මාන්තයේ සිදුවූ වෙනසද පැහැදිලිව විද්‍යාමානවුවකි. එතෙක් භාවිතාවූ ඔරු, පාරු, තෙප්පම් වෙනුවට නීල් ෆර්නැන්ඩර්ස් මහතා නිර්මාණය කල නීල් මැරීන් ෆියිබර්ග්ලාස් බෝට්ටු ඉතා ජනප්‍රිය විය. විශේෂයෙන්ම වැල්ලවීදිය දේවස්ථානයේ සේවය කල, ධීවරන්ගේ ශාන්තුවරයා ලෙස හැදුන්වූ ජොශ්ප් ප්‍රනාන්දු හෙවත් ජෝ ප්‍රනාන්දු පියතුමා විසින් ධීවර සමිති පිහිටුවා ධීවරයන්ට  මෝටර් ඇන්ජින් ලබාදීමත්, බෝට්ටු සහ වෙනත් ධීවර ආම්පන්න ලබාදීමට කටයුතු කිරීමත් එහිලා විශේෂයෙන්ම බලපෑ බව  නීල් ෆර්නැන්ඩර්ස් මහතාගේ 04/03/17 සිළුමිණ පුවත්පතට ලබාදුන් සම්මුඛ සාකච්චාවේ දැක්වේ. කෙසේවුවද බැංකු, පෞද්ගලික අංශයෙ සහ මාළු මුදලාලිලා බෝට්ටු, එන්ජින්, දැල් සහ වෙනත් ධීවර ආම්පන්න ගැනීමට ණය පහසුකම් සැපයීම්ට පෙරට පැමිණීමත් සමග ධීවරයා ණයකාරයෙක් බවටත්, ඉන්ධන සහ පොලී ගෙවීමෙන් අනතුරුව එදිනෙදා ජීවිතය ගෙවීමට පවා මුදල් නොමැති හිගන්නෙක් බවටත් පත්විය. 

ඒ සමග එතෙක් ළමා-ලපටීන් පැන නෑ හැමිල්ටන් ඇලේ තෙල් තට්ටු පැදීමට පටන් ගැනුනි. ඉවක් බවක්, සැලැස්මක් නැති ඊනියා ආර්ථික සංවර්ධනය හැමිල්ටන් ඇළ ෆියිබර්ග්ලාස් බෝට්ටුවලින් පුරවා, බෝට්ටු එන්ජින්වල දැවිතෙලින් දුෂණය කර තිබුණි. ධීවරයා පමණක් නොව රටද ණය කාරයන් වී සිටියහ. හැමිල්ටන් ඇළ පමණක් නොව රටේම පරිසරයද දුෂණයවී ඇති බව පැහැදිලිවිය. 

එහෙත් නවීන ධීවර යාත්‍රා නිසා ගැබුරු මුහුද තරණය කිරීම ඔස්සේ මීගමු ධීවරයන්ට නව ආර්ථික ඉඩ ප්‍රස්ථාවක්ද විවරකළේය. ඒ ඉතාලිය, ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය දක්වා නීතී විරෝධීව පුද්ගලයන් ප්‍රවාහනය කිරීමය. එය යම් පිරිසකට සුගතිය උදාකල අතර තවත් පිරිසකගේ ගේදොරවල් පවා  ණයට උකසට සින්නවෙන, ඇතැමුන් මුහුදු පතුලේ සදහාටම වලලා දමන ක්‍රියාවලියක්විය. මෙම නීතිවිරෝධී සංක්‍රම ක්‍රියාවලිය මීගමුවේ දියත්වූ අයුරු මම මීට පෙර  ලියූ සෝමවංශ අමරසිංහගේ සිට ඉතාලිය, ඔස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය දක්වා රටපටවන මීගමුවේ වරාය නම් ලිපිය ඔස්සේ කියවිය හැක.

අනෙක් අතට, එතෙක් හෝටල් සහ ආපනශාලා කිහිපයක් පමණක් පැවති මීගමුව ලුවිස් පෙදෙස (Lewis place, Negombo) පෝරුතොට දක්වා හෝටල් සහ රෙස්ටුරන්වලින් පිරීයන ලදී. ඒ සමග ඇතිවූ ළමා අපයෝජනයන්, ගණිකා වෘර්තිය, මත්ද්‍රව්‍ය උවදුර ආදියට එරෙහිව පල්ලිය දැවන්ත සටනකට අවතීරණයවිය. ඒ අතරින් මීගමුව දොන් බොස්කෝ (Don Bosco) දේවස්ථානය ප්‍රධාන තැනක් ගන්නා ලද අතර මත්ද්‍රව්‍ය උවදුරට එරෙහි සටන අබා කොස්තා පියතුමාගේ ජීවිතය පවා අහිමිකරන තත්වයක් දක්වා ව්‍යාප්තවිය. පල්ලියේ මෙම පෙළගැස්මා ගැනමා මීගමුවේ 'ගේ ලෝඩ්ස්'? යන ලිපිය ඔස්සේ සාකච්චාවට ලක්කර ඇත. 

1977 හදුන්වා දුන් විවෘත ආර්ථිකය දේශීය කර්මාන්තවලට මරු පහරක් එල්ල කරන ලදී. ලංකාව තුල පමණක් ලොව පුරාම පිලිගැනීමකට ලක්වු, ශ්‍රී ලංකාවට පිගන් කර්මන්තය හදුන්වාදුන්,  එතෙක් ධීවර සහ සංචාරක කර්මාන්තයට පමණක් ප්‍රසිද්ධව සිටි මිගමුව ලංකාවේ කර්මාන්ත සිතියමේද ස්ථානගත කල, ප්‍රදේශයේ සිය ගණනක් දෙනාට රැකියා අවස්ථා සලසාදුන්  මීගමුව පෙරියමුල්ලේ පිහිටි ලංකා පිගන් සංස්ථාව දේශපාලන අතපෙවීම් හේතුවෙන්ද, චීනයෙන් ඉතා අඩුමුදලට පැමිණි පිගන් නිෂ්පාදනවලට තරගයක් දීමට නොහැකිවීම නිසාත් 1990 දී වසා දමන ලදී. අද එම භූමිය සුපිරි නිවාස සංකීරණයක් ඉදිකොට ඇත. විවෘත ආර්ථිකයේ එක් පැතිකඩක් මීගමුව පෙරියමුල්ලේ පිහිටි මෙම පිගන් කර්මාන්තශාලාව කියාපාන බව මම මීට පෙර ලියූ මීගමුවේ ලංකා පිගන් කම්හල-ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට පිගන් සංස්කෘතිය හදුන්වාදුන් ලංකාවේ ප්‍රථම පිගන් කම්හල යන ලිපියේ දක්වා තිබේ. 

කෙසේවුවද, මහාචාර්ය B. L. පණ්ඩිතරත්නට අනුව  1977 සිදුවූ ආර්ථික ප්‍රවනතාවයන් නිසා මීගමු නගරයේ ආර්ථික වර්ධනය  1977-1983 දක්වා වූ වසර 6 තුල පමණක් එතෙක් පැවතියාට වඩා කිහිපගුණයක වර්ධනයක්  සිදුව ඇත .(B. L. Panditharathna (2000) Negombo city Morphology and Development,  page 14 ). 
එහෙත් මෙම ආර්ථික ප්‍රාතිහාර්ය 1983 කළු ජූලියත් සමග එකවර දවා අළුකර දමන ලදී. කවදත් සියළු ආගම් සහ ජාතීන් ඉතා ඉහල සහයෝගයකින් ජීවත්වූ මීගමුව ජාතිවාදය විසින් නොව අවස්ථාවාදයත්, දේශපාලන අවශ්‍යතාවයන් විසින් ගිනිබත් කළේය.  මීගමුව නගරයේ ආර්ථිකයේත්, ව්‍යාපාර  ක්ෂේත්‍රයේත් වැඩි කොටස්කරුවන් වූ දෙමළ ව්‍යාපාර ප්‍රජාවගේ බොහොමයක්   ව්‍යාපාර මංකොල්ලකා පසුව ගිනිතබා විනාශ කළේය. එය මීගමුවේ බොහොමයක් දෙමළ ව්‍යාපාරිකයන් යාපනය, ඉන්දියාව, බටහිර යුරෝපය, කැනඩාව, සිංගප්පූරුව සහ ඔස්ට්‍රේලියාවට පිටුවහල් කළේය. මීගමුවේ කළු ජුලිය ගැන මම මීට පෙර ලියා ඇති  කළු ජූලියට පෙර මීගමුවේ සිදුවීම් තුනක් යන ලිපියෙන් කියවිය හැක. 

ඉන් අනතුරුව උදාවූ සමය තුල  විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතාගේ ඍජු හිතවත්කම් ඇති,  දකුණු පළාත සිය මුල්ගම් පෙදෙස ලෙස සැලකු පිරිසක් මීගමුවේ ව්‍යාපාර ප්‍රජාවක් ලෙස ඉස්මතු විය. 1990 දශකයේදී මීගමුව පුංචි පන්සල කේන්ද්‍රකර ගනිමින් හෙළ උරුමයේ රතනසාර හිමියන්ගේ නායකත්වයෙන් 'සිංහල වීර විධානයේ' ශාඛාවක් සිංහල ව්‍යාපාරිකයන්ගේ එකතුවක් ලෙස ගොඩනගන ලදි. එමගින් සිංහල ව්‍යාපාරිකයන්ගේ ශක්තිය වර්ධනය කිරීම අපේක්ෂා කලමුත් සිංහල වීරවිධානය සහ සිංහල උරුමය පෙනීසිටින සිංහල යනු සිංහල-බෞද්ධ යැයි පෙනීයෑම නිසා එහි සිටි සිංහල කතෝලික ව්‍යාපාරිකයන් ටික කලකින්ම ඉවත්වයෑමත් සමග සිංහල උරුමයේ ඉහත උත්සහය ව්‍යාර්ථවන ලදී.  ඊට අමතරව 1983 කළු ජුලිය සම්බන්ධයෙන් පොලිස් පරීක්ෂණවලට ලක්වූ පිරිසද ක්‍රමයෙන් ව්‍යාපාර ක්ෂේත්‍රයට පිවිසිම දැකිය හැකිවිය.  එහෙත් ඒ සියල්ල අභිබවා යමින් මුස්ලිම් ව්‍යාපාර ප්‍රජාව ශක්තිමත් වර්ධනයක් සිදුවිය. පසුව දෙමළ ව්‍යාපාර ප්‍රජාවද නැවත සිය ස්ථාවර සතුකර ගන්නා ලදී. කෙසේවුවද, අදවන විට ව්‍යාපාර ක්ෂේත්‍රය තුල සියළු ආගම් සහ ජාතීන් අතර සම්මිශ්‍රණයක් දැකිය හැකිවේ.  

එහෙත් කළු ජූලියේ ප්‍රථිපල මීගමුව නගරයේ කඩ ගිනි තැබීමට පමනක් සීමා නොවන ලදී. නිසි විසදුමක් නොලද දෙමළ දේශපාලන අභිලාෂයන් කළු ජුලියත් සමග තවදුරටත් තීවුරවිය. ඒවන විටත් උතුරු-නැගෙනහිර පළාත්වල ධීවර කර්මාන්තයේ යෙදෙමින් සිටි දහස් සංඛ්‍යාත මීගමු ධීවර ප්‍රජාවක් සිවිල් යුද්ධය නිසා අවතැන්වී මීගමුව පිටිපන, දූව, වැල්ලවීදිය සහ කුඩාපාඩුව පැමිණියහ. එම අවතැන්වුවන් වෙනුවෙන් ප්‍රදේශයේ කතෝලික දේවස්ථාන සහ එම දේවස්ථානවලට අයත් ශාලා සරණාගත කදවුරු බවට පරිවර්තනය විය. තමන්ගේම රට තුල, තමන්ගේම ගමේ සරණාගතයන් ලෙස ජීවත්වීමට ඔවුන්ට සිදුවන ලදී.

1977 දේශපාලන පෙරළිය විසින් මීගමුවට ලබාදෙන ලද ඊලග හොදම දායාදය වුයේ එතෙක් කොළඹ දිස්ත්‍රිකයේ කොටසක් ලෙස පැවති මීගමුව ගම්පහ නමින් බිහිකළ නව දිස්ත්‍රික්කයට අනුයුක්ත කිරීමය.  කොළඹ හැරුණු කොට බස්නාහිර පලාතේ ඊළගට තිබු විශාලතම නගරයවූයේත්, ලංකාවේ හතරවන විශාලතම නගරය වන්නාවූත් මීගමුව අලුතින් බිහිවූ දිස්ත්‍රික්කයේ අග නගරය නොකොට එතෙක් කුඩා කඩ මණ්ඩියක්ව පැවති ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ  අග නගරය කිරීම තුල මීගමුව පැහැදිලිව නොසලකා හරින ලදයි යන්න  නගරයේ සාකච්චාවට ලක්විය. 


'මීගමුවට ඇයි කුඩම්මාගේ සැලකිලි?' 


යන මීගමුවේ ප්‍රකට දේශපාලන යෙදුම තුල කියවෙනුවේ මීගමුවේ බහුතර ජනයා කතෝලිකවීම තුල ඔවුන් නොසලකා හැර ඇත යන්නය. මීගමුව දිස්ත්‍රික්කය නොවී ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයවුයේ ඇයිදැයි මීගමුවේ එවකට පාර්ලි‌‌මේන්තු මන්ත්‍රීවරයාවූ ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතාගේන් විමසා ඇති විටක ඔහු දක්වා ඇත්තේ එය තමාගේ හැකියාවෙන් එපිට පැවතුන කාරණයක් බවය (it was out of my hands). අලුතින් බිහිවූ දිස්ත්‍රික්කය ගම්පහ දිස්ත්‍රිකය කරගැනීම සදහා වැඩි වෙහෙසක් දැරුවෙක් ලෙස සැලකුණ මහාචාර්ය A. V. සුරවීර ඒ වනවිට එම උත්සාහය සදහා විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතාගෙන්ද පුර්ණ සහය ලබාගෙන තිබුනි. 

විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතාද එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ අනාගත නායකත්වයත්, රටේ අගමැති ධුරයත් බලාපොරොත්තුවුයෙන් ඒ සදහා අලුතින් හදුන්වාදුන් සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමය යටතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල වැඩිම මනාප චන්ද ප්‍රමාණයක් ලබාගැනීමේ අටියෙන් මීගමුව දිස්ත්‍රික්කය නොවී ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයවීම සදහා සහය ලබාදුන් බව පෙනේ. එහිලා එක් උදාහරණයක්වනුයේ 1989 මහා මැතිවරණය සදහා විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතා විසින් බෙදාහැරී පත්‍රිකාවක සදහන්වී ඇත්තේ 'ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයක් කල විජේපාල මෙන්ඩිස් මහතා යනුවෙනි'. අගමැති ධුරය පමණක් නොව පක්ෂ නායකත්වය යන සිහිනයෙන්ද බිම ඇදවැටුන ඒ මහතා අවසානයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන්ද පන්නා දමන ලදී. එහෙත් අවාසනාවකට එම සිහිනය පසු කලෙක ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ මහතාට දැකීමට සැලැස්වූ බවත් එහිලා ඔහු ගත් විවිධ ක්‍රියාමාර්ග හමුවේ එතුමා එතෙක් නායකත්වය දුන් ජන ප්‍රජාවගෙන් දුරස්කිරීමට එය හේතුවූ බවටත් මතයක් තිබේ. 

කෙසේවුවද, කෙතරම් යහපත් දේශපාලන චරිතයක්වුවද මීගමුවට ප්‍රමාණවත් සේවයක් නොකළ ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතාට මීගමුව ප්‍රදේශයේ එතෙක් පැවති පෘතුගීසි-ලන්දේසි සුසාන භූමි දෙකවත් රැකගැනීමට නොහැකිවිය. වර්තමාන මීගමුව අධ්‍යාපන කාර්යාලය, ලේකම් කාර්යාලය සහ උසාවිය පැවති භූමිය කලක් ප්‍රචලිතව පැවතියේ මීගමුව ලන්දේසි සුසාන භූමිය ලෙසය. 1690 ගණන්වල මියගිය ලන්දේසි ජාතිකයන්ගේ පවා නම් සටහන් කරමින් ඉදිකර තිබු සොහොන් පලකවලින් පිරී පැවති එම භූමිය බුල්ඩෝසර් කර ඉහතින් සදහන්කල ගොඩනැගිලි ඉදිකර තිබේ. රාජයේ නිළධාරීන් අදාල ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමට මෙම භූමිය තොරගත්විට එය වැලක්වීමට ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතාට නොහැකිවිය. ඉන් ඉදිරිපිට පාරේ අනික් පැත්තේ පිහිටා තිබී ඇත්තේ පැරණි පෘතුගීසි සුසාන භූමියය. එහි මීගමුව කොටුවේ සිටි පෘතුගීසි ජෙනරාල්වරු දෙදෙනෙකු පවා භූමදානය කර ඇතිබවට වාර්තා තිබේ. එහෙත් මෙම සුසාන භූමි දෙක පමණක් නොව මීගමුවේ  පැරණි උරුමය වන මීගමුව කොටුව රැකගැනීමට පවා, 1983 දී සිරිල් මැතිව් ඉවත්කිරීමෙන් පසුව කර්මාන්ත සහ විද්‍යා කටයුතු ඇමතිවරයා ලෙස පත්වූ, ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතා පමණක් නොව 1977 පසු  බිහිවූ කිසිදු දේශපාලකයෙකු කිසිවක් සිදු නොකරන ලදී. ඒ වෙනුවට සිදුවුයේ මීගමුවේ පැරණි උරුමයන් ක්‍රමයෙන් විනාශවී යෑමට ඉඩදී බලාසිටීමය. නැතහොත් පැරණි මීපුර සිනමාශාලාවට නිමල් ලාන්සා නගරාධිපතිවරායව සිටියදී කලාසේ කඩා බිද දැමීමය. 

1977 හදුන්වාදුන් සමානුපාතික මැතිවරණ ක්‍රමය ඔස්සේ පලාතට මන්ත්‍රීවරයෙකු නොවීම වැඩියෙන්ම බලපෑ මැතිවරණ කොට්ටාශය වුයේ මීගමුවය. 1977 මැතිවරණයෙන් පසු ගෙවීගිය වසර 40යෙන් අඩකඩ ආසන්න කාලයක් මීගමුව ගතකලේ මන්ත්‍රීවරයෙකු නැතිවය. ඩෙන්සිල් ප්‍රනාන්දු මහතාගෙන් පසුව ටික කලකට තේරීපත්වූ සරත්චන්ද්‍ර ගුණරත්න මහතා මීගමුව දේශපාලනයේ සිටි මහතාම දේශපාලනයේ අවසන් පරපුර නියෝජනය කළේය. ඉන් පසුව පැමිණි ආනන්ද මුණසිංහ, සරත් ගුණරත්න පමණක් නොව මීගමුවෙන් විශාල චන්ද සංඛාවක් ලැබූ ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ සහ නිමල් ලාන්සා ද දේශපාලනයෙන් ධනවතුන්වූ බවට චෝදනා එල්ලවේ. එහෙත් දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ගේ චෝදනා කෙසේවුවද,  වෘත්තීයෙන් දක්ෂ නීතීඥයෙකුවූ ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ මහතාට සහ  වෘත්තීයෙන්  දක්ෂ විශේෂඥ වෛද්‍යවරියක්වූ එම මහතාගේ මැතිනියවන වර්තමාන පාර්ලි‌‌මේන්තු මංත්‍රී සුදර්ශනී ගුනවර්ධන මැතිනියට දේශපාලනයෙන් තොරවවුවද ධනවතුන්වීමටවූ හැකියාව කිසිසේත්ම බැහැර කල නොහැක. මීගමුව-කටාන-ගම්පහ පමණක් නොව රටපුරාම ඔවුන්ටවූ පිළිගැනීම දේශපාලනය තුලින් වඩාත් ඉස්මතුවුවද, එහි මුලික පදනම ඔවුන්ගේ වෘත්තීමය දක්ෂතා ඔස්සේ ගොඩ නැගුනකි. කෙසේවුවද, ඔවුන්ට පවා 1977න් පසු මෙරට ගොඩනැගුන දේශපාලන ප්‍රවාහයෙන් සම්පුර්ණයෙන්ම මිදී ඊට පෙරපැවති දේශපාලන පරමාදර්ශයන් නැවත ගොඩනැගිය හැකි දේශපාලනයක් ස්ථාපිත කිරීමට නොහැකිවන ලදී.

මේ වූකලී 1977 මහමැතිවරණය මීගමුවට ගෙන දුන් උරුමයන්ය. මීගමුවට පමණක් නොව රටටම උරුම කරදුන් උරුමයන්ය. මීගමුව පෙන්වනුයේ රටේම සිදුවූ විපරිවරත්නයේ එක් ප්‍රතිබිම්බයකි. 

1977 මැතිවරණයත් සමග දේශපාලනයට පැමිණි අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා පසුගිය 40 වසරේම මීගමුවේ පැවති රැස්වීම්වලදී දැක්වුයේ මීගමුව සංචාරක නගරයක් ලෙස සංවර්ධනය කරන බවය. එහෙත් අද එය සංචාරකයන්ට පමණක් නොව එහි වැසියන්ට පවා ජීවත්වීමට  අපහසු ඩෙංගු වසංගතය බිලිගත්, අපිරිසිදු නගරයක් වී ඇත. අඩුම තරමින් සංචාරකයන් දහස්ගණනින් පැමිණ නරබන මීගමුව කොටුව සහ එහි වික්ටෝරියා ඇති වික්ටෝරියා රැජිනගේ පදවිපාත්‍රිය අනුස්මරණය කිරීමට ඉදිකළ ඔරලෝසු කණුව වත් සංරක්ෂණය කිරීමට, ඒ අවට වෙරළ තීරය විනාශකරන කරෝල මුදලාලිලගෙන් මුදවා ගැනීමට හෝ බ්‍රිතාන්‍ය දෙවන එලිසබෙත් මහ රැජින පවා නවාතැන්ගත් මීගමුව නව තානයම හෝ රැකදීමට කල කිසිවක් නැත.

එහින්, මෙම ප්‍රවණතාවයන් වෙනස් කල යුතු නොවේද? වෙනස් කිරීමට නොහැකිනම් නැවත සකස්කල යුතු නොවේද? එය උඩින් කරනතුරු බලා සිටිමුද? නැතහොත් බිම්මට්ටමින්, මීගමුවෙන්ම අරභමුද?

 මාකස් ප්‍රියන්ත පෙරේරා
25/07/17.